Apple opent vandaag de aanval op Zwitserse horlogemakers

Beeld NRCQ

Als Apple vanavond zijn smartwatch presenteert, zullen veel Zwitsers met bovengemiddelde interesse meekijken. Dat land heeft namelijk de grootste horloge-industrie ter wereld: horlogemakers zetten daar zo’n 20 miljard euro per jaar om, zo’n 3,5 procent van de Zwitserse economie. Ongeveer 55.000 Zwitsers danken er hun baan aan. Reden voor zenuwen?

“Een smartwatch is een totaal ander product dan wat wij maken”, zegt Stephen Urquhart, bestuursvoorzitter van Omega, een van de grootste horlogemerken ter wereld. Ook Directeur Claude Greisler van concurrent Armin Strom zegt stoïcijns: “Andere markt, ander product, andere klanten. We hebben daar helemaal geen zorgen over.”

Dat soort reacties doet denken aan wat de bestuursvoorzitter van de Finse telefoonmaker Nokia in 2007 zei, aan de vooravond van de lancering van de iPhone. Topman Olli-Pekka Kallasvuo noemde de smartphone toen “een nicheproduct”. Dat bleek toch wat anders te liggen.

Nokia-moment

Staat de Zwitserse horloge-industrie aan de vooravond van zo’n Nokia-moment? Urquhart van Omega begint te lachen. “Een Nokia-moment zegt u? Ha, ha, ha! Nee, nee, nee. Sterker: de ontwikkeling zou juist goed kunnen zijn voor ons, die zou jonge mensen überhaupt weer horloges kunnen laten dragen.” Die uitspraak komt overigens bekend voor: Kallasvuo zei in 2007 over de iPhone: “Goed nieuws voor onze industrie.”

Jony Ive, de hoofdontwerper van Apple, ziet dat anders. Zwitserland is “verneukt”, zei hij vorig jaar tegen The New York Times. Niet ieder merk haalt daarbij zijn schouders op. Mont Blanc, Swatch, Tag Heuer en meer Zwitserse merken kondigden al smartwatches aan.

Problematisch is dat Zwitserse bedrijven bepaald geen voorlopers zijn in digitale technologie. De bedrijven moeten voor dat ‘smart’-functies samenwerken met buitenlandse bedrijven, vaak Aziatisch of Amerikaans. Daardoor raken ze mogelijk hun waardevolle keurmerk ‘Zwitsers’ kwijt. Daarvoor moet minimaal 60 procent van de waarde van een product in Zwitserland toegevoegd zijn.

Luxemarkt

De onrust in de Zwitserse horloge-industrie zit tot nu toe vooral in het lagere segment: horloges onder de 1.000 euro. Maar Apple liet eerder vallen dat het ook duurdere, exclusievere varianten van zijn horloges wil maken. Het bedrijf heeft het laatste jaar veel topmensen aangenomen uit de mode- en horloge-industrie, juist om te mikken op de luxemarkt.

En hoe innovatief is de Zwitserse horlogeindustrie nog? Vernieuwing zit tegenwoordig in details. Zo wijst Urquhart op nieuwe technologie waardoor het mechanisme van Omega-horloges ook blijft lopen als het in contact komt met magnetische velden. Technisch vernuftig, maar of klanten daarvoor nou massaal naar de winkel rennen?

“Het klopt dat de basisfuncties al jaren hetzelfde zijn”, zegt Urquhart.

“Maar het kopen van een mechanisch horloge is sowieso geen rationele beslissing. Niemand heeft zo’n horloge nodig. Het gaat om andere afwegingen: niet altijd om de ratio maar om de beleving. Mensen kopen ook drinkwater in flesjes, zelfs in landen waar perfect kraanwater is.”

Zeg nooit nooit

Tot nu toe is de smartwatch nog niet echt doorgebroken. Maar Apple is het meest waardevolle bedrijf ter wereld, het concern heeft zo’n 160 miljard euro in kas. Daar kun je heel wat mee doen. “Natuurlijk zien wij dat ook wel”, zegt Urquhart. Hij sluit ook niet uit dat Omega op termijn, ooit, misschien, wel eens wat ‘smartachtige’ functies toe zal voegen aan zijn horloges.

“Zeg nooit nooit. Maar daarover hebben we nog geen concrete plannen. We zien in elk geval geen enkele reden om ons te haasten.”

Het zal zo’n vaart niet lopen, denkt hij.

Lees ook: De Apple Watch heeft een Brabants bandje en lees vanavond op NRC Q het laatste nieuws over het slimme horloge