Zonder verpakking

Mannen in hun hemd. Kunstenaar Milou Hermus wilde alleen hun persoonlijkheid laten zien.

Vanaf zaterdag 7 maart toont de Kunsthal in Rotterdam achttien levensgrote schilderijen van mannen in alleen een onderhemd, onder wie een flink aantal Bekende Nederlanders, zoals Rijksmuseum-directeur Wim Pijbes, schrijver Adriaan van Dis en De Dijk-zanger Huub van der Lubbe.

Milou Hermus noemde de serie waaraan ze drie jaar werkte ‘Hollandse Heren’, omdat ze zich ermee schaart in de Hollandse schildertraditie, waarin heren zich op sobere wijze lieten portretteren – vroeger met een witte kraag om de hals, nu in een wit hemd.

„Ik heb ze hun bovenkleding laten uitdoen, zodat ze niets hadden om zich in en achter te verschuilen”, zegt Hermus. „Tegen een witte achtergrond, met alleen een hemdje aan, werd hun kwetsbaarheid zichtbaar. Ik was op zoek naar hun persoonlijkheid, en die zie je beter zonder verpakking. Ik wilde niets verraden van hun vakgebied of maatschappelijke status. Alle aandacht gaat zo naar hun gelaatsuitdrukking en lichaamstaal.”

Het is meer toeval dan opzet dat veel van de mannen die Hermus uitkoos bekende Nederlanders zijn. Ze wil liever niet dat de meeste aandacht uitgaat naar die bekendheid. Daarom gaf ze de schilderijen titels als ‘De museumdirecteur’, ‘De schrijver’, en ‘De zanger’. Maar dat kan niet verhullen dat de geportretteerden voor het publiek toch zeer herkenbaar zijn.

Ze koos mannen die haar fascineerden of inspireerden, of aan wie haar blik bleef hangen in de media. De meesten kende ze al persoonlijk. Zoals Peter te Bos, de zanger van Claw Boys Claw en modeontwerper Jan Taminiau, die ze ontmoette op de kunstacademies waar ze lesgaf.

Maar bijvoorbeeld Henk Schueler, die zeven keer de Elfstedentocht reed, benaderde ze nadat ze hem in het televisieprogramma De Wereld Draait Door had gezien. Ze heeft hem afgebeeld met de Elfsteden-kruisjes op de borst.

In de jaren zeventig illustreerde Hermus voor bladen als Avenue. Later ging ze vrijer, meer abstract-expressionistisch werk maken, vaak in opdracht. Ook voor NRC Handelsblad maakte ze illustraties.