Met de tenenwagen

Er zijn speciale wandelpaden voor blote voeten. Voel modder en varens tussen je tenen.

Foto Thinkstock / Beeldbewerking fotodienst NRC

Barrevoets lopen over ongebaande paden, in direct contact met de aarde: de opmars van het ‘blotevoetenpad’ houdt gelijke tred met de toenemende hang naar ‘oer’. Schoenen en sokken uit, met je blote voetzolen over gras, fijn zand, gemalen schelpen, zacht mos, houtsnippers, modder, varens. Bij Kraggenburg in de Noordoostpolder loop je over de bodem van de oude Zuiderzee, bij Deurne in het Toon Kortoomspark over de turf die in de Peel gewonnen werd.

Het eerste blotevoetenpad waar ik mee kennismaakte, ligt op Texel op landgoed De Bonte Belevenis (bij Den Hoorn), het tweede gaat bij Bergen op Zoom door de Brabantse Wal over knuppelpaden van boomstammetjes en door rulle zandverstuivingen.

De kleindochters waren dol op het eerste pad (vooral op de modder), die een attractie is in een recreatiepark en slechts enkele tientallen meters lang is. Dat tweede pad, in Brabant, legden we af in hartje winter, zodat we wijselijk de schoenen aan hielden, maar twee meewandelende grootouders wisten te vertellen hoe leuk hun kleinkinderen het vinden hier barrevoets over te gaan. Het is 2,5 kilometer lang, maar bij het Friese Opende bestaat een ‘Blôde Fuottenpaad’ van wel 4 kilometer. Bang om je voeten open te halen aan glas hoef je niet te zijn, want zulke paden worden schoon gehouden.

‘Je ontdekt de wereld met je voeten’, je ‘wandelt terug in de tijd’, het is ‘speels en bevrijdend’, luiden de aanbevelingen. Het blotevoetenpad in Brunssum claimt dat regelmatig blootsvoets lopen hart en bloedsomloop stimuleert, de bloeddruk verbetert, goed is voor de coördinatie, rugspieren versterkt en de darmwerking bevordert. Ook zou het ons ‘geestelijk welbevinden’ ten goede komen. Wie weet is dat allemaal zo. Je kunt het allicht proberen.

Volgens voetzorgspecialisten versterkt op blote voeten lopen de voetspieren zowel als de botmassa. Dat pad in Brunssum wordt evenals dat in Hof van Twello en in Elsendorp nabij Gemert aanbevolen op de website Mens en Gezondheid. Het nadeel van lopen op schoeisel, meldt deze, is dat de voetspieren er zwakker door worden. Blootsvoets train je die juist, evenals de kuitspieren. Zonder schoenen vang je de ‘klap’ van een stap bovendien niet op met alleen de hiel, maar met de hele voet, wat goed is voor je heup-, knie- en enkelgewrichten. De afwisseling van ondergrond zou hetzelfde effect kunnen hebben als de wisselbaden van de Kneipp-therapie. De leer van de ‘voetreflexologie’ houdt voorts in dat barrevoets lopen vanuit de voeten het hele lichaam stimuleert.

Bovenal, vindt Mens en Gezondheid, is het „prettig”: „Niet voor niets deden de hippies in de jaren zestig het”. Het zou „bevrijdend” zijn je voeten niet meer „op te sluiten”. Het doet denken aan lekker „zimpe, zampe, zompe” uit het Oudhollandse liedje ‘Hannes loopt op klompen’ waarin Hannes dwars door plassen loopt – back to nature, weet je wel?

Maar kijk wel uit, zeggen kenners ook. Op blote voeten lopen kan riskant zijn bij een verminderd gevoel in de voeten, dat onder meer optreedt bij diabetes, hernia en ischias. En het zou (zoals onze moeders vroegen al waarschuwden) op een erg koude ondergrond tot blaasontsteking kunnen leiden. Bovendien worden officiële blotevoetenpaden wel vrij gehouden van gruis en glas, maar daarbuiten is het opletten geblazen, wat afdoet aan de ‘bevrijdende’ ervaring. Levendig herinner ik mij de Hollander die liefst barrevoets Paramaribo doorkruiste, in een roestige spijker trapte en spoedig overleed aan tetanus.

Met die reserves en met de nodige voorzichtigheid is het parool: schoenen uit en de paden op, de lanen in!