Vrouwenquotum is window dressing, slecht voor bedrijfswaarde

Illustratie Angel Boligan

De Noorse praktijk laat zien dat maatregel enkel vrouwen raakt die al een goede baan hebben. Vrouwen daaronder worden niet opeens beter beloond, aldus Tom Wansbeek (hoogleraar econometrie) en (hoogleraar ondernemingsfinanciering) Roberto Wessels.

Het aandeel van vrouwen in de top van ons bedrijfsleven is nog geen 20 procent. Velen vinden dit te laag. De roep om overheidsingrijpen wordt sterker. Er zou een minimumpercentage vrouwelijke bestuurders moeten komen dat hoger is dan die 20 procent. Zo’n quotering zou diep ingrijpen in de vrijheid van bedrijven om hun zaken te regelen naar beste eigen inzicht. Invoering behoeft dan ook goede argumenten. De baten, een betere samenleving, moeten de kosten overtreffen die ontstaan als nieuwe en onervaren bestuurders slechtere besluiten nemen.

Laten we eens naar Noorwegen kijken. Daar kregen in december 2003 de beursgenoteerde bedrijven de verplichting opgelegd dat veertig procent van de bestuursleden vrouw moest zijn; het percentage was toen negen. Bedrijven die in januari 2008 niet aan de eis voldeden zouden hun deuren moeten sluiten. Noorwegen heeft veel gemeen met Nederland, ook qua ondernemingsbestuur, zodat de ervaringen daar ons kunnen leren of een quotering voor de bedrijven een geluk bij een ongeluk is of toch gewoon een kostbare aangelegenheid.

De afkondiging in Noorwegen van de quotering kwam onverwacht. Daarom was de reactie op de beurs een goede inschatting van de kosten van de maatregel. Op de dag van de afkondiging daalde de koers van bedrijven zonder vrouwen in het bestuur met meer dan drie procent, terwijl die van bedrijven met tenminste één vrouw in het bestuur niet veranderde. De markt verwachtte dus aanzienlijke kosten.

Maar dat is een eerste reactie, op een enkele dag. Een beter beeld krijg je door, met een horizon van een aantal jaren, te kijken naar de invloed van de bestuurssamenstelling op de waarde van een bedrijf. Sommige bedrijven in Noorwegen moesten een grote verandering doorvoeren in de samenstelling van hun bestuur, terwijl andere bedrijven op het moment van afkondiging al aan de eisen voldeden. Door de verandering in de bestuurssamenstelling te relateren aan die in de waarde van het bedrijf is het effect van de quotering te bepalen.

Lees verder in NRC Handelsblad: ‘Vrouwenquotum is window dressing’ (€)