Museumnacht werd gesloopt

Het scheelde weinig, of de Museumnacht was niet doorgegaan. Een schandalige vertoning, vindt Vincent Cardinaal.

Zo, dat was op het nippertje. Morgenavond, zaterdag 7 maart, is er toch een 14de Rotterdamse Museumnacht. Lang zag het er naar uit dat er dit jaar geen evenement zou zijn. Het feit dat het nu toch doorgaat zou te danken zijn aan gezond verstand van de deelnemende musea en aan gedeelde verantwoording. Want er moet wel één pact gesloten worden, nietwaar? Nou, wie nog eens goed naar de gang van zaken kijkt komt waarschijnlijk tot een andere conclusie. De betrokken partijen – let wel: álle betrokken partijen – hebben er een grote bende van gemaakt.

Rotterdam organiseerde in 2002 als tweede Nederlandse stad een Museumnacht. De hele nacht culturele instellingen bezoeken, dwars door de stad. Een evenement opgetuigd met randprogrammering, straatkunst en -theater, schuimende horeca én eigen, apart vervoer van locatie naar locatie. Start in de vroege avond, einde in nacht, zoals de naam al verklapt.

De Museumnacht is een ijzersterk pr-middel. Ga maar na: ruim 15.000, tot soms wel 17.500 bezoekers. mensen namen de moeite om Rotterdam te bezoeken. Daarmee was het groter dan Den Haag, terwijl die stad meer topmusea kent. Troefkaart van de Rotterdamse nacht was de as Maritiem Museum-Witte de With-Museumpark. Waar in Amsterdam de bezoeker heel de stad door wordt gejaagd kun je in Rotterdam op een soort festivalterrein verblijven.

Het mes snijdt dan aan twee kanten: een volle straat met bedrijvigheid en Museumnachtbezoekers trekt de aandacht van mensen zonder kaartje, die daarop de gezellige horeca opzoeken. Een unieke, zeer waardevolle herkenbaarheid.

Dat is alvast een concept dat niet meer overeind staat. Waar vorig jaar nog dik 50 instellingen deelnamen (en op het hoogtepunt er bijna 75 deelnemers waren) zijn er dit jaar net aan 25 partijen bereid gevonden hun deuren te openen.

Ook is er geen thema meer. En geen enkele deelnemende instelling organiseert iets aparts. Niets speciaal voor kinderen, geen grote performance, nauwelijks randprogrammering. Heel kort door de bocht kun je stellen dat de deelnemende instellingen van de Rotterdamse Museumnacht hun deuren openen. En daar houdt het bij op. Overigens al om middernacht, want meer zit er niet in het vat. Vier uurtjes museumavond. Schraal.

Bovenstaande is precies wat je krijgt als je te werk gaat zoals de hoofdrolspelers dat hebben gedaan de afgelopen jaren. Vorig jaar was er ‘opeens’ de mededeling dat Boijmans en Kunsthal niet meer mee wilden doen. De kosten voor beveiliging waren te hoog, de organisatie deed niets aan onderzoek naar herhaalbezoek. De organisatie van toen bevestigde mij dat zij de problemen kende, een verzoek tot financiële genoegdoening werd gedaan. En niet geaccepteerd. En zo ontstond de situatie dat Boijmans dicht bleef en een architectenbureau op hun stoep het collectiegebouw stond te verkopen dat het museum zo graag wil. Oliedomme pr.

De soap ging verder toen de Stichting Museumpark (zes instellingen) de Museumnachtorganisatie het mes op de keel zette. Zij zeiden in 2015 weer mee te doen, maar simpelweg niet te gaan controleren op passe-partouts. Iedereen welkom. Museumnacht vreesde de doodsteek en annuleerde dan maar het hele evenement. Dat er nu toch een is, komt doordat Stichting Museumpark heeft ingezien dat de gekozen handelswijze van a tot z negatief zou gaan afstralen. De ene organisatie gunt de ander niks, chanteert hem en is vervolgens verbaasd dat ze in hun hemd staan. En dus is er nu een doekje voor het bloeden.

Hoe met de toekomst zit, weet niemand. De Nacht heeft de helft minder deelnemers, duurt korter en heeft een publicitaire nachtmerrie als smet aan zich kleven. De oude organisatie laat weten dit jaar ‘liever in Brussel’ te gaan kijken.

Ik wens de nieuwe organisatie (welbeschouwd Stichting Museumpark) veel succes met het binnenhalen van sponsors, deelnemers en goodwill. Het zal lastig worden. Dertien jaar merkopbouw is in elk geval vakkundig gesloopt.

Volgend jaar komt er een nieuw Cultuurplan. De instellingen zullen en masse moord en brand schreeuwen als er bezuinigd wordt. De spelers in het debacle hebben de wethouder in elk geval alle munitie gegeven om hen niet serieus te nemen. Met zulke vrienden heb je als museumsector geen vijanden aan de Coolsingel meer nodig.

De bezoeker is verder in niets gekend. Die mag als melkkoe een kaartje kopen voor een totaal uitgehold evenement. Schandalig.

    • Vincent Cardinaal