‘Man van de straat’ Samsom dit keer weinig de straat op

Zijn verkiezingswinst uit 2012 haalde PvdA-leider Samsom op straat. Deze campagne is hij daar maar twee keer te vinden.

De PvdA hoeft dit jaar iets minder rode rozen te bestellen. Diederik Samsom is tijdens de komende verkiezingsstrijd veel minder ‘op straat’ te vinden dan tijdens twee eerdere campagnes die hij als PvdA-leider voerde. Dat blijkt uit de campagne-agenda van de partij. Samsom heeft tot de Provinciale Statenverkiezingen op 18 maart twee momenten waarop hij zich onder kiezers begeeft, beide in Amsterdam.

Formeel geeft de partij geen commentaar op de eigen strategie, maar binnen het campagneteam van de PvdA wordt zijn relatieve afwezigheid in het land logisch genoemd. Het Kamerwerk gaat door, hij moet scherp blijven voor de tv-debatten. Daarnaast is het dit keer, zo zegt men bij de PvdA, een mediacampagne en geen straatcampagne.

Toch is de keus opmerkelijk. Bij de landelijke campagne van 2012 legde Samsom een groot aantal bezoeken in het land af, zo’n veertig in de twee maanden voorafgaand aan de laatste campagneweken.

In die bezoeken vond de PvdA-leider inspiratie voor een ongebruikelijke campagne. Hij zei toen, drie weken voor de verkiezingsdag: „Met een avondje Pauw & Witteman bereik je een miljoen mensen. Op straat lukt dat niet, maar toch win je daar de verkiezingen: alle vragen die ik op tv kan krijgen, heb ik daar al duizend keer gehoord, en veel indringender.” Die gesprekken gaven Samsom het zelfvertrouwen om standpunten in te nemen die volgens de algemeen aanvaarde campagnelogica tot problemen zouden moeten leiden. Zo zei hij bijvoorbeeld dat er „zeker” meer geld naar Griekenland zou gaan, iets wat andere partijleiders toen ontkenden. Die strategie hielp de PvdA aan een goed verkiezingsresultaat, analyseerde de partij toen zelf. De partij eindigde net achter de VVD – ondanks peilingen die tot drie weken voor de verkiezingen een dramatisch verlies voorspelden.

Binnen het campagneteam van de PvdA wordt benadrukt dat die ‘straatkennis’ bij Samsom nog volop aanwezig is, nu hij wekelijks meeloopt met een wijkverpleegkundige.

In de aanloop naar de campagne voor de raadsverkiezingen een jaar geleden probeerde Samsom twee keer per week het land in te gaan. De PvdA voorzag toen ook dat zijn partij het beter zou doen dan in de peilingen, en weer baseerde hij zich op ontmoetingen met kiezers. Over de peilingen toen zei hij: „Het contrast tussen die analyse en wat ik op straat meemaak wordt steeds groter.” De PvdA-leider dacht dat zijn partij haar raadszetels zou kunnen behouden. Hij vergiste zich echter. De PvdA verloor 450 zetels, een derde van het totaal. Ook nu staat de partij er in opiniepeilingen slecht voor.

Samsom wordt in afwezigheid buiten voorbijgestreefd door vicepremier Lodewijk Asscher. Hij is hoofdgast bij een lokale PvdA-talkshow in Friesland, onder de veilige leiding van PvdA-Kamerlid Jacques Monasch. De zaterdag voor verkiezingsdag deelt Asscher rozen uit in Rotterdam en Amsterdam.

Is het niet een wat minimalistische inzet van een potentiële stemmentrekker voor de PvdA, zeker nu de partij moeilijke tijden beleeft? Ook hier geen formeel antwoord. Maar uit het team rond de minister klinkt de volgende redenering: de minister is ‘van de inhoud’, en laat zijn beleid graag voor zich spreken. Dat nog eens op straat gaan verkopen, hoeft niet.

    • Derk Stokmans