Heeft Opstelten zijn beste tijd gehad?

Deze week ontstond opnieuw verwarring over de deal die tien jaar geleden werd gesloten met crimineel Cees H. Informeerde Opstelten de Tweede Kamer foutief?

Altijd alles als robuuste, vaststaande feiten presenteren. Het was afgelopen jaren vintage minister Ivo Opstelten (Veiligheid en Justitie, VVD). Zo kent u mij, hier kunt u van op aan, feiten zijn nu eenmaal feiten en die krijgt u van mij.

Gezag is alleen houdbaar als die feiten vervolgens ook kloppen. En dáár ging toch iets mis in Opsteltens verdediging van de deal, die toenmalig officier van justitie Fred Teeven tien jaar geleden sloot met drugscrimineel Cees H. De twijfel en verwarring die deze week opnieuw rond die deal is ontstaan, vormt nu een onhandige en voor de VVD onwelkome combinatie met het geroezemoes dat de laatste maanden aan het Binnenhof niet meer ophoudt. Namelijk dat de VVD-minister zijn beste tijd misschien wel gehad heeft.

Woensdag berichtte tv-programma Nieuwsuur over de ‘Teevendeal’. Opstelten zei vorig jaar een cruciaal bankafschrift niet meer te kunnen vinden. Opgehelderd is de kwestie daarna nooit. Nieuwsuur toonde dat afschrift niet, maar liet wel details van de overboeking zien van het Openbaar Ministerie aan H. Die zou geen 2 miljoen gulden bedragen, zoals Opstelten vorig jaar zei, maar 4,7 miljoen.

Grootste tegenstelling tussen de berichtgeving van Nieuwsuur en de reactie daarop van Opstelten is dat het programma bericht dat ambtenaren op zijn ministerie én binnen het Openbaar Ministerie dit bedrag kenden. Dat ontkent Opstelten expliciet.

Volgende week moet de minister zich opnieuw over de kwestie verantwoorden in debat met de Tweede Kamer. De Kamerleden stelden hem gisteren 99 schriftelijke vragen – die beantwoordt hij uiterlijk volgende week maandag. En anders dan vorig jaar zal de Kamer dit keer precíes willen weten hoe de deal destijds is gelopen en wat Opstelten voor moeite heeft gedaan om die gang van zaken te achterhalen.

Rutte staat nog achter hem

In de beeldvorming rond de minister wreekt zich dat twee van de drie ‘constructieve’ oppositiepartijen de afgelopen maanden uitgerekend justitie als onderwerp kozen om nog wél hard oppositie op te voeren. De Kamerleden van D66 en ChristenUnie voegden zich moeiteloos bij de kritiek van SP, GroenLinks en CDA. Zij zeggen dat de minister de Kamer „mogelijk verkeerd heeft geïnformeerd”.

Ivo Opstelten heeft als voordeel dat premier Mark Rutte er een grote loyaliteit jegens hem op nahoudt. Hoewel binnen de VVD en op zijn eigen departement heus wel wordt gezien dat Opstelten in Kamerdebatten niet in zijn element is, is van zijn opstappen wat hen betreft geen sprake, als zich daar geen evidente politieke aanleiding voor aandient. VVD-fractievoorzitter Halbe Zijlstra zei gisteren dat wat hem betreft Opsteltens positie niet ter discussie staat.

Zo’n ogenschijnlijke bijzaak als zijn leeftijd – Opstelten werd onlangs 71 – zal bij de VVD de doorslag in elk geval niet geven. Zoals Rutte hierover eens zei: „Ik ken hele jonge mensen die oud van geest zijn en oude mensen die juist jong zijn. En als Ivo binnenkomt, daalt de gemiddelde leeftijd.”