...en koester de kleine talen

Met verbazing luisterden wij naar de uiteenzetting van minister Bussemaker over de kleine talenstudies in ons land. Helemaal onbegrijpelijk was het niet, want de bestuursvoorzitter van de Universiteit van Amsterdam lijkt ook slecht geïnformeerd over het aantal studenten dat voor een kleine talenstudie aan haar Faculteit der Geesteswetenschappen kiest.

Bussemaker rept over een enkele student Noors, die bediend zou worden door drie docenten, eerder werd in het NOS Journaal melding gemaakt van ‘die ene student Deens’. De UvA biedt al meer dan 90 jaar een studie Scandinavische talen aan, met daarbinnen drie talen. Het gemiddeld aantal studenten dat voor Scandinavische talen kiest is al een jaar of 30 redelijk constant en ligt zo rond de 25-30 studenten. De indruk dat er tegenwoordig nauwelijks meer belangstelling zou bestaan voor kleine talen als het Deens, Noors of Zweeds, is de uitkomst van nagenoeg onnavolgbare administratieve rekenmethodes die door het ministerie worden gehanteerd.

Tweederde van de studenten Scandinavische talen die in september in de collegebanken zaten, is ‘onzichtbaar’ in de statistieken omdat zij niet direct aan hun studie zijn begonnen nadat ze in de zomer van 2014 hun vwo-diploma hadden behaald. Ze hebben een tussenjaar genomen, zijn overgestapt van een andere studie, namen er een tweede studie bij of stroomden in vanaf het hbo. Dat deze studenten wel studiepunten behalen en daarmee geld in het laatje van de universiteitskas brengen, wordt gemakshalve vergeten.

Die ‘ene’ student Noors heeft gezelschap van 15 tot 20 medestudenten (van wie ongeveer de helft bijvakstudent). Zijn collega Zweeds volgt het eerste jaar met 39 anderen onderwijs. Behalve het taalverwervingsonderwijs dat in het eerste jaar per taal wordt aangeboden, omdat de groepen daar naar Bussemakers maatstaven groot genoeg zijn (lees: voldoende rendement opleveren), bestaat het overgrote deel van de bachelor die studenten Noors, Zweeds en Deens volgen uit een gemeenschappelijk programma.

We zijn hartstikke efficiënt!

Aan de oproep ‘efficiënter’ onderwijs aan te bieden geeft de opleiding Scandinavische talen al jaren gehoor. Zo verzorgt een van de twee docenten Noors tevens onderwijs bij Europese studies en elders binnen de faculteit. De studenten Scandinavische talen volgen naast specialistische Scandinavische colleges – gevolgd door gemiddeld 15-30 studenten – grote faculteitsbrede hoorcolleges. Bovendien brengen ze een half jaar door aan een Scandinavische universiteit, waar ze tot op heden steeds een visitekaartje van het Nederlandse academische onderwijs afleveren.

De discussie over rendementsmaatregelen wekt de indruk dat alleen grote studies waardevol zijn. Het is een illusie om te denken dat er emplooi is voor honderden Scandinavisten per jaar, maar er is wel degelijk behoefte aan jonge, goed opgeleide specialisten; zij die gedegen kennis hebben van de politieke, culturele geschiedenis van Scandinavië, die één van de Scandinavische talen goed schrijven, lezen, spreken en verstaan.

Wij leiden met plezier jonge mensen op die in staat zijn op genuanceerde wijze te berichten over Scandinavië; die beschikken over expertise waar het Nederlandse bedrijfsleven en de diplomatie behoefte aan hebben. Mensen die vertalingen kunnen maken voor uitgeverijen die dromen van nóg een Scandinavische bestsellerauteur. Bussemaker heeft veel kapitaal in handen. Gooi het niet weg!