Surrealist met humor

Na een carrière als advocate begon Marie Cécile Thijs 20 jaar geleden als fotografe. In Maastricht is nu een overzicht van haar opmerkelijke, soms surrealistische fotowerk te zien.

‘Het was liefde op het tweede gezicht,” zo omschreef Marie Cécile Thijs (Heerlen, 1964) ooit haar opmerkelijke stap, twintig jaar geleden. Ze was succesvol advocaat, die een blauwe maandag mode op de kunstacademie had gestudeerd. Ze begon aan een nieuwe carrère als fotograaf. Wat ze zoal maakte in die twee decennia, is te zien in het Museum aan het Vrijthof in Maastricht. Het is niet voor niets dat de expositie Lust for Light afgelopen weekeinde openging: op tijd voor de grote stroom van kunstliefhebbers die vanaf volgende week vrijdag naar Maastricht komt voor de grote internationale kunst- en antiekbeurs Tefaf. Wie oude meesters wil zien en kopen, moet daar zijn.

Thijs heeft zich in de afgelopen jaren ontwikkeld tot een van de vooraanstaande vertegenwoordigers van de geënsceneerde fotografie in Nederland. Ze valt internationaal regelmatig in de prijzen: vorig jaar won ze nog de eerste prijs in de International Photography Masters Cup met haar foto Chickpeas, een levendig voedselstilleven waarop kikkererwten op een bord vallen als een hagelbui.

Thijs is geen reportagefotograaf die het leven betrapt; ze regisseert haar portretten en stillevens nadrukkelijk. Een ‘beeldhouwer van licht’ heeft ze zichzelf wel genoemd, op zoek naar precies de juiste sfeer van verstilling en intimiteit in een foto.

Licht en compositie weet ze in haar foto’s zo te ensceneren dat het wel het licht van de Hollandse meesters uit de Gouden Eeuw lijkt, dat ze in de 21ste eeuw opnieuw vangt en vastlegt in een foto.

Het duidelijkst is die link met oude meesters te zien in haar serie foto’s met 17de-eeuwse plooikragen, White Collars uit 2009. De geportretteerden, kinderen, dragen allemaal zo’n kraag – dezelfde kraag. Het is een historische molensteenkraag, afkomstig uit het Rijksmuseum Amsterdam. Kraag en persoon zijn steeds niet gelijktijdig gefotografeerd. Het Rijks wilde die unieke, kostbare kraag niet om ieders nek, en dus niet uitlenen voor dit fotoproject. Daarom zijn die door Thijs apart gefotografeerd in het gekoelde depot van het museum. De kraag is daarna digitaal aan ieder afzonderlijk portret toegevoegd. „Bij hoge uitzondering mocht ik de kraag fotograferen”, vertelde Thijs in nrc.next: „Hij hing om een paspop, maar ik mocht hem niet aanraken.”

Zo portretteerde ze niet alleen jongens en meisjes met zo’n kraag – ook een kat deed ze de kraag om.

Dat toont een ander aspect van Thijs’ soms surrealistische foto’s: humor. Die is ook terug te vinden in haar serie over engelen, Human Angels, waarbij we kinderen met vleugeltjes als engelen zien – soms met een hond.

Thijs heeft haar portrettenrepertoire in haar vrije werk van mensen ook naar dieren uitgebreid. Ze maakte intieme portretten van paarden. Het Rijksmuseum heeft haar portret van Anky van Grunsvens paard Salinero aangekocht, net als de foto’s van de kat en een meisje met een 17de-eeuwse kraag.

Katten werden door Thijs ook als koningen en koninginnen – met kroontjes – geportretteerd. Van al die series, zoals Horses, Majestic, zijn foto’s in het Museum aan het Vrijthof te zien. Ook uit haar serie culinaire foto’s – zowel koksportretten als ingenieuze ‘portretten’ van voedsel, zoals kikkererwten of olijven – wordt een keuze getoond. Ook haar nieuwste werk, zoals de geschilde citroen boven een oud glas – een voorwerp uit het Museum aan het Vrijthof hangt er.