Pijnpunt: een handvol boerderijen aan de Alikruikweg

In aanloop naar de Statenverkiezingen van 18 maart bezoeken twee verslaggevers de twaalf provincies en tekenen alledaagse zorgen van de kiezer op. In Flevoland is dat geluidsoverlast.

Aan de Alikruikweg in Biddinghuizen verlaat Corné van Turnhout de hooischuur met een kruiwagen paardenmest. Knipogend: „Die dumpen we anders mooi bij het vliegveld.” Daarna, in de richting van de schuur: „Pa, die journalist hier wil je spreken.” Een man in blauwe overall stapt naar buiten. „Wat wil-ie? Een mening?”

De druk op een stukje grond in Nederland is groot. Mensen willen wonen, werken en recreëren. Waar de één huizen wil bouwen, wil de ander gewassen verbouwen. Zie in zo’n dichtbevolkt land maar eens een vliegveld uit te breiden.

In Flevoland zijn ze er bijna uit. Vanaf 2018 moeten er op Lelystad Airport tussen zes uur ’s ochtends en twaalf uur ’s nachts charters kunnen opstijgen en landen om Schiphol te ontlasten. Vanaf 2025 moet het vliegveld jaarlijks 45.000 ‘vliegbewegingen’ tellen. Zeven per uur. De Tweede Kamer is al akkoord. En tenzij GroenLinks de Provinciale Statenverkiezingen wint, neemt de staatssecretaris waarschijnlijk volgende maand een definitief besluit.

Jaren van klassiek polderoverleg gingen eraan vooraf. Niet de omwonenden direct aan het vliegveld waren het probleem, die koop je wel uit. Het euvel waren de vliegroutes. Graag niet over de woonkernen van Lelystad, Dronten, Swifterbant, Biddinghuizen of Zeewolde. Over het Ketelmeer of de Oostvaarderplassen, Natura 2000-gebied, graag alleen boven de 3.000 voet. Denk aan de trekvogels. Aan de windmolens. Aan de geplande nieuwbouw. Het bestaande vliegverkeer. En het militair schietterrein in Oldebroek, de enige locatie in Nederland waar geoefend wordt met ‘krombaangeschut’. Daar wil je hóóg overheen.

Na vele onderzoeken en een zevendelige milieueffectrapportage waren er routevarianten als A, A+, B, B+, er waren subvarianten A1 en A2 en V1, V2, V3, V4, V5, V6 en V7 met ‘gedraaide eindnadering’ of met één graad verlegging van de startbaan zodat omwonenden minder geluidsoverlast hadden, maar natuurgebied weer meer.

Het definitieve advies, een waar „huzarenstukje”, presenteerde oud-minister Hans Alders vorig jaar aan het publiek. De belanghebbenden aan zijn ‘Alderstafel’ waren het erover eens geworden dat variant B+ de beste oplossing was. Een opstijgend vliegtuig zal dan even draaien vlak voor Zeewolde en onderlangs bij Biddinghuizen omhoog vliegen. Pijnpunt: een handvol boerderijen aan de Alikruikweg. Boven die weg zullen de vliegtuigen laag overvliegen en plankgas optrekken om hoog genoeg over het schietterrein te vliegen. Optrekken geeft extra herrie.

Bij een buurtbijeenkomst laatst hoorden vader en zoon Van Turnhout een geluidsdemo van de overlast. Ze konden elkaar in het zaaltje nauwelijks verstaan. „Maar ja”, zegt Corné, „het is ook maar net hoe hard je zo’n geluidsdemo zet.”

Verhuizen om de geluidsoverlast straks willen ze liever niet. De familie zit aan de Alikruikweg sinds 1965. Eerst met 30 hectare, nu met 100. En zoals de meeste boeren aan de weg zijn ze juist naar Flevoland verkast omdat ze elders vanwege uitbreidingsplannen weg moesten.

Ze hebben uien, en eenden, achtduizend stuks. Daar maken ze zich wel zorgen om. Hopelijk valt het mee met de kerosine. Een ui moet mooi geel zijn, anders verkoopt-ie niet. En hopelijk gaan de eenden niet stressen van het geluid. Als ze over elkaar heen gaan lopen krijg je beschadigingen, zegt vader Kees. Eerst krassen op de huid en dan ontstekingen. „Dan heb je afkeuringen.” De prijs voor B-kwaliteit eend is tweederde van de prijs voor A-kwaliteit.

Dus natuurlijk zijn ze fel tegen het plan. Maar GroenLinks stemmen, dat gaat ze te ver.