Opstelten onder vuur door deal

Informeerde Opstelten de Tweede Kamer foutief over deal met crimineel Cees H.? En wankelt zijn positie?

De bewindslieden Opstelten,(l.) en Teeven in november bij een debat over de Nationale Politie. Er werden twee moties van wantrouwen ingediend, die kregen onvoldoende steun. Foto Martijn Beekman/ANP

Altijd alles als robuuste en vaststaande feiten presenteren. Het was de afgelopen jaren minister Ivo Opstelten (Veiligheid en Justitie, VVD) ten voeten uit. Zo kent u mij, hier kunt u van op aan, de feiten zijn nu eenmaal de feiten en die krijgt u van mij.

Gezag is alleen houdbaar als die feiten vervolgens ook altijd blijken te kloppen. En dáár is in Opsteltens verdediging van de deal die toenmalig officier van justitie Fred Teeven tien jaar geleden sloot met drugscrimineel Cees H. sloot, toch iets misgegaan. De twijfel en verwarring die gisteravond opnieuw rond die deal is ontstaan, vormt nu een onhandige en voor de VVD onwelkome combinatie met het geroezemoes dat de laatste maanden aan het Binnenhof niet meer ophoudt. Namelijk dat de VVD-minister zijn beste tijd misschien wel gehad heeft.

Gisteren berichtte tv-programma Nieuwsuur over de ‘Teevendeal’. Opstelten zei vorig jaar een cruciaal bankafschrift niet meer te kunnen vinden en opgehelderd is de kwestie daarna nooit. Nieuwsuur toonde gisteren ook dat afschrift niet, maar liet wel details van de overboeking zien van het Openbaar Ministerie aan H. Die zou geen 2 miljoen gulden bedragen, zoals Opstelten vorig jaar zei, maar 4,7 miljoen. Grootste tegenstelling tussen Nieuwsuur en Opstelten is dat het programma bericht dat ambtenaren op zijn ministerie dit bedrag kenden. Dat ontkent Opstelten expliciet.

De coalitie reageert rustig, in ieder geval naar buiten toe. De PvdA wil een brief van Opstelten met een „reactie op de beschuldigingen”. De justitiewoordvoerder van de VVD, Ard van der Steur, stelde vanmorgen voor om nader onderzoek te doen naar de betaalgegevens van de deal. Daarmee kan Van der Steur misschien voorkomen dat de oppositie in de Kamer een nieuw debat over deze kwestie met de minister afdwingt, vóór de Provinciale Statenverkiezingen van 18 maart.

In de beeldvorming rond Opstelten die gisteren ontstond wreekt zich dat twee van de drie ‘constructieve’ oppositiepartijen de afgelopen maanden uitgerekend justitie als onderwerp kozen om nog wél hard oppositie op te voeren. Teeven en Opstelten hebben het nooit makkelijker gehad dankzij de steun van deze partijen in de Eerste Kamer. De Kamerleden van D66 en ChristenUnie voegden zich gisteren moeiteloos bij de kritiek van SP, GroenLinks en CDA. Zij zeggen dat Opstelten de Kamer „mogelijk verkeerd heeft geïnformeerd”.

Opstelten heeft het voordeel dat premier Mark Rutte een grote loyaliteit jegens hem koestert. Hoewel binnen de VVD en op zijn eigen departement wordt ingezien dat Opstelten in Kamerdebatten niet in zijn element is, is van zijn opstappen wat hen betreft geen sprake. Als zich daar geen evidente politieke aanleiding voor aandient.

Een ogenschijnlijke bijzaak als zijn leeftijd – Opstelten werd onlangs 71 – zal bij de VVD de doorslag in elk geval niet geven. Zoals Rutte hierover eens zei in een interview, gevraagd naar Opsteltens functioneren in zijn kabinet: „Ik ken hele jonge mensen die oud van geest zijn en oude mensen die juist jong zijn. En als Ivo binnenkomt, daalt de gemiddelde leeftijd.”