Ook stiefouders moeten recht op kind kunnen claimen

Het CDA pleitte woensdag tevergeefs voor een omgangsrecht voor opa’s en oma’s met hun kinderen. De Kamer vond het een sympathiek voorstel, maar onuitvoerbaar. Maar de gevolgen kunnen ‘hartverscheurend’ zijn voor opa's en oma's als het contact met hun kleinkind abrupt stopt na een echtscheiding. Dan komt er opeens een einde aan hun verzorgende rol. Belangrijke mensen vallen weg in het leven van de kinderen. Dit onderwerp staat niet op zichzelf. Bij een echtscheiding breekt het hele netwerk rond kinderen.

Het wordt tijd voor een ‘update’ in het denken over gezinsleven en de juridische positie van biologische ouders en stiefouders. Ons familierecht komt voort uit het Romeinse recht en kent een systematiek, die geen rekening houdt met de moderne voortplantingstechnieken en de ruime mogelijkheid tot echtscheiding (sinds 1972). Draaisma, in 2001 gepromoveerd op het onderwerp rechten van stiefouders, pleit in haar boek De stiefouder: stiefkind van het recht om het familierecht niet langer op bloedverwantschap te baseren, maar op feitelijke zorg en verantwoordelijkheid voor het kind.

Een stiefouder heeft geen recht op omgang met de stiefkinderen. Die zit in een vergelijkbare positie als de biologische grootouders. Indien de biologische ouders niet meewerken, hebben stiefouder en stiefkind geen mogelijkheid meer elkaar te zien of spreken. Het is een reëel probleem omdat tweederde van de nieuwe relaties na echtscheiding het op den duur niet redt. Er zijn vele varianten van samengestelde gezinnen met stiefbroers/zusjes, halfbroers/zusjes. Stiefouders zouden gerechtigd moeten zijn om, bij een goede band met de kinderen, een omgangsregeling te kunnen afspreken. Dit alles in redelijkheid en in verhouding tot de tijd die zij in het stiefgezin met de kinderen hebben doorbrachten. Zo"n recht, te baseren op het recht op family life dat als mensenrecht in ieder geval in het Europees Verdrag van de Rechten van de Mens is neergelegd.

Grootouders, maar ook stiefouders hebben of verkrijgen een band met kinderen waar zij zorg voor dragen. Het is tijd voor een actualisering van het familierecht.

Jurist, geestelijk verzorger en partner van een man met twee basisschoolkinderen.