Spinazieloze tanden? Zo maak je een sollicitatievideo

Geen ellenlange sollicitatiebrieven en gortdroge cv’s: gewoon een sollicitatieselfie filmen en klaar ben je. Filmsollicitaties komen vaker voor.

Rijtje videosollicitaties van ZIEME. Onderste foto is Matthew Epstein die bij Google wilde werken en een videosollicitatie opnam die viral ging.

Geen ellenlange sollicitatiebrieven, geen gortdroge cv’s: gewoon in vijftien seconden een sollicitatieselfie filmen en klaar ben je. Steeds meer bedrijven experimenteren ermee: onder andere Coca-Cola, H&M en McDonald’s.

Veel beeld, weinig tekst – wat dat betreft lijkt de sollicitatievideo op Tinder. En dat is tegelijkertijd doodeng. Je geeft jezelf genadeloos bloot. Wat als je gedroomde werkgever je afrekent op je uiterlijk of je stem? Bovendien: wat heb ik in mijn geval als schrijvend journalist aan zo’n video? Ik wil worden beoordeeld op hoe ik schrijf, niet op hoe mijn haar zit. „Uiteindelijk wordt iedereen op zijn eerste indruk en verschijning beoordeeld, of je nou wilt of niet, zegt loopbaanspecialist Aaltje Vincent uit Almere. „ Het voordeel van een video is dat je tenminste nog even kunt oefenen voor je hem opstuurt.”

Is het insturen van video’s dan het solliciteren van de toekomst? „Bij ons bedrijf gaat het vooralsnog om enkele tests, waarbij we met mogelijke kandidaten video-interviews afnemen”, benadrukt Håcan Andersson van H&M. Ook volgens Aaltje Vincent is het te voorbarig om van een hype te spreken. „Vooral voor banen waarin opleiding en werkervaring minder zwaar wegen, kunnen video’s een goede selectiemethode vormen.”

Leuke achtergrond, vrolijke sjaal

Maar toch, het gebeurt steeds vaker. Tijd om de proef op de som te nemen. Journalistenvacatures blijken bij StartMonday, in de eerste plaats een vacaturesite, dun gezaaid. De eerste vacature die de app als suggestie geeft is ‘bartender/dancer/propaganda’ voor disco Tropics in Lloret de Mar, bij het naar beneden scrollen kom ik ‘weekendhulp bij HEMA Rotterdam’, ‘accountmanager ICT bij Commit2’ en ‘bankmedewerker bij Raiffeisen’ tegen. Ik besluit gewoon de videofunctie van mijn iPhone te gebruiken. Als ‘doelwit’ voor mijn filmselfie kies ik National Geographic – voor mij als freelancer een gedroomde opdrachtgever. Als ik ze per mail een voorstel voor een artikel doe en dit filmpje meestuur, zou dat dan helpen?

Ik check in de spiegel of ik spinazieloze tanden heb en ga voor een gezellig groene muur staan met geschilderde bomen (ik wil mezelf tenslotte als natuurjournalist presenteren). Dan druk ik op de opnameknop. „Hoi, ik ben Gemma en ik ben journalist en geograaf. De afgelopen jaren heb ik heel wat van de wereld gezien, van Nieuw-Zeeland tot Spitsbergen, en er is één plek die ik heel graag nog wil bezoeken: de redactie van National Geographic...” Enzovoort. Een minuut lang. Na een paar pogingen (gestotter, zenuwachtig gegiechel) krijg ik een lamme arm van het filmen en stuur ik mijn filmpje op. Niet direct naar National Geographic, maar naar Aaltje Vincent, videomarketingspecialist Theo de Kleijn en Menno Haanstra, die onder de noemer ZIEME Video persoonlijke sollicitatiefilmpjes voor werkzoekenden maakt. Wat zullen zij ervan vinden?

„Mooie intro, maar wat ik mis zijn de namen van andere media waarvoor je werkt: NRC, Vroege Vogels, et cetera. Noem die namen. Externe autoriteit is belangrijk”, reageert Aaltje Vincent. „Je benadrukt in je film de overeenkomsten tussen jou en National Geographic, dat schept een band. Ook je uitstraling is goed, leuke achtergrond, vrolijke sjaal. Je oogt puur natuur, en dat past bij het werk dat je zoekt. Er verzorgd uitzien, dat is cruciaal. Zorg ervoor dat je snel met de deur in huis valt: waarom wil jij zo graag voor dit bedrijf werken, en wat maakt jou zo'n geschikte kandidaat?”

Theo de Kleijn: „Je komt ontspannen, spontaan over, en je bent goed te verstaan – dat is positief. Maar er zijn ook dingen die beter kunnen. Kijk bijvoorbeeld recht in de camera, dan wordt de video nog persoonlijker. En gebruik een statief voor stabiel beeld, nu is het erg schokkerig. Dat komt wat slordig over. Het kan helpen om je verhaal met beeldmateriaal te ondersteunen, foto’s bijvoorbeeld – dan laat je zien dat je echt je best doet.”

Menno Haanstra: „Het is belangrijk dat een sollicitatiefilmpje iets toont wat je niet kunt laten zien in je brief of cv. Dan heb ik het vooral over uitstraling en motivatie. Bij jou zie ik die heel duidelijk. Je oogt bescheiden, enthousiast, kordaat en zelfverzekerd.” Maar, benadrukt Haanstra, een goede tekst schrijven en die zelfverzekerd presenteren, dat kan niet iedereen. „Met ZIEME maakten wij een film voor een jongeman die onzeker overkwam. Dus lieten we hem in zijn film vertellen dat hij weet dat hij zichzelf soms onbedoeld neerzet als een underdog, maar dat hij vaak het tegendeel bewijst. Een film moet een reëel beeld schetsen.” De ZIEME-films duren een minuut en zijn niet toegespitst op een specifieke werkgever, maar laten zien wat voor persoon de kandidaat is. „Die spreekt niet direct tegen de camera; in de film laten we hem in relevante situaties zien.”

Ik ga de video in ieder geval naar National Geographic Sturen, niet geschoten is altijd mis. En als dat niet lukt kan ik altijd nog solliciteren naar de functie van barvrouw bij disco Tropics in Lloret de Mar'.