Picasso’tje over? Stal ze belastingvrij in Luxemburg

Foto Le Freeport

Aan de buitenkant lijkt het een moderne gevangenis: hoge muren, prikkeldraad en driehonderd beveiligingscamera’s. Het hightech interieur zou het decor kunnen zijn van een Mission Impossible-film: sluizen, kluizen met biometrisch beveiligde, zeven ton zware deuren, maar ook luxe ingerichte ontvangstruimtes.

Welkom in Le Freeport, het ‘ultiem beveiligde opslag- en handelscentrum’ op de luchthaven van Luxemburg. Sinds november kunnen de rijken der aarde hier belastingvrij kostbare wijnen, edelstenen, vintage Ferrari’s en Picasso’s stallen.

De schatkamer is in het nieuws omdat de directeur-eigenaar, de Zwitserse zakenman Yves Bouvier vorige week is gearresteerd. De Zwitserse krant Le Temps omschreef deze gebeurtenis als “een aardbeving voor de kunstwereld”. Bouvier is door een onderzoeksrechter beschuldigd van oplichting en witwassen. Als intermediair bij kunsttransacties zou hij vermogende kunstverzamelaars voor tientallen miljoenen hebben opgelicht.

Russische kunstmestfabrikant

De zaak kwam aan het rollen door een vaste klant van Bouvier, kunstmestfabrikant Dmitri Rybolovlev. Deze Rus heeft een kunstcollectie met een geschatte waarde van bijna een miljard euro.

Bouvier bemiddelde bij het verkopen van kunstwerken. Voor zijn bemiddeling bracht de Zwitser 2 procent kosten in rekening. Nu wordt hij ervan verdacht met behulp van vervalste documenten de verkoopprijs kunstmatig te hebben verhoogd.

Dure scheiding

Bij toeval kreeg Rybolovlev de indruk dat dat Bouvier hem besodemieterde. De eigenaar van voetbalclub AS Monaco ontmoette de verkoper van een van zijn door Bouvier bemiddelde aanwinsten. Toen de verkoopprijs van het schilderij ter sprake kwam, bemerkte de Rus dat er iets niet klopte. Bouvier ontkent via zijn advocaten alle tenlasteleggingen.

Bouvier is directeur en meerderheidsaandeelhouder van Natural le Coultre S.A.. Deze firma beheert ook in Zwitserland en Singapore belastingvrije opslagplaatsen. Naar zulke pakhuizen voor luxegoederen is steeds meer vraag. Anderhalf jaar geleden taxeerde zakenblad The Economist dat wereldwijd voor honderden miljarden aan waardevolle goederen in zulke über-pakhuizen is opgeslagen.

Het concept van belastingvrije opslagplaatsen op luchthavens is niet nieuw. Voorheen dienden ze vooral voor tijdelijke opslag van bijvoorbeeld diamanten op weg naar Antwerpen of goud op weg naar Engeland. De laatste decennia zijn niet alleen meer freeports gebouwd, het gebruik is ook veranderd: andersoortige kostbaarheden, een steeds langere opslagduur, uitgebreidere dienstverlening.

Yves Bouvier hielp de miljardairs van een probleem af, vertelde hij in januari aan een Brits tijdschrift voor vermogenden.

“Verzamelaars kopen te veel, ze zijn verslaafd. Thuis hebben ze plek voor één schilderij en ze kopen er tien.”

Schilderij ruilen tegen een paar kisten wijn?

De dienstverlening gaat ver. Verzamelaars kunnen hun kunstwerken ter plekke laten restaureren, fotograferen, inlijsten en verpakken. Ze kunnen conditierapporten laten opmaken en gebruikmaken van kunst- en belastingadviseurs. Ook zijn er toonzalen. Want de freeports zijn steeds meer uitgegroeid tot handelsplekken, schreef The Economist eerder:

“Het is niet ongebruikelijk dat een schilderij daar bijvoorbeeld geruild wordt voor een sculptuur en een paar kisten met wijn, en dat alle goederen na zo’n transactie in de opslagplaats blijven en alleen maar van opslagruimte veranderen.”

Behind the scenes at "Le Freeport" in Luxembourg with Managing Director, David Arendt from Luxembourg For Finance on Vimeo.

Onduidelijk is wat de gevolgen van Bouviers arrestatie zijn voor zijn plannen in Parijs. In november maakte de zakenman bekend dat hij op een eiland in de Seine een acht etages tellend kunstcentrum wil laten bouwen.