Knausgård op reportagereis door VS met Geert Mak als voorbeeld

Karl Ove Knausgård Foto David van Dam

De Noorse ‘literaire rockster’ Karl Ove Knausgård reisde in januari door de VS om een serie reportages te schrijven voor The New York Times. Mét Geert Maks Amerikaboek Reizen zonder John, blijkt uit het eerste deel van die reportage Saga: Part 1 dat afgelopen weekend verscheen. Zodra Knausgård op reis gaat, verliest hij spullen, schrijft hij. Geld, paspoort, rugzak, laptop, met daarop alles wat hij in de afgelopen twintig jaar schreef: de vergeetachtige schrijver laat het allemaal in taxi’s liggen. Vlak voordat hij op het vliegtuig naar de VS stapt, verliest de Noorse schrijver zijn rijbewijs. In afwachting van een nieuw exemplaar, in een pizzatentje in Canada, slaat Knausgård de Engelse vertaling van Reizen zonder John op. Voor dat boek reisde de Nederlandse auteur Mak in 2010 de Amerikaanse schrijver John Steinbeck na. Knausgård schrikt van de goed voorbereide Mak, wiens boek hij ‘voor de vorm’ had meegenomen: „Nu vervulde het boek me met een intense schaamte. Hij [Geert Mak, red.] was nog niet uit het vliegtuig of hij zat al in zijn huurauto en reed weg. Geen koorts, geen onzekerheid, geen angst, geen missend rijbewijs, geen onproductieve dagen op een hotelkamer. Hij heeft statistieken over Amerika en Amerikanen, hij citeert uit een groot aantal boeken, waaronder Tocqueville, en, hij had tenminste iets te zeggen over Amerika, hij was in staat om wat hij zag in een economische, politieke en culturele context te plaatsen.”

Mak voelt zich ‘gevleid’, mailt hij in een reactie: „Het is altijd leuk als je kind met een andere auteur mee op pad mag. Maar helemaal verbaasd was ik niet: sinds de tv-serie In Europa in Noorwegen maar liefst drie keer is uitgezonden heb ik daar flink wat lezers. En natuurlijk proef ik tussen de regels ook een vleugje ironie. Dat is nu precies Knausgårds kwaliteit.”