Plannen voor een start-up in China? Vijf valkuilen

close up of the fortune cookies on the gray background Foto iStock

Alle spookverhalen - over bureaucratie en corruptie - ten spijt werkt communistisch China als een magneet op beginnende ondernemers. Shanghai en Beijing zijn start-up-centra aan het worden, ook voor Nederlanders. Exacte cijfers zijn er niet, maar volgens Tanja Smits van Bencham (Benelux Chamber of Commerce in China) is er sprake van een stijgende trend:

“De tijd dat alleen grote en middelgrote Nederlandse en Belgische bedrijven naar China kwamen is voorbij, de starters vormen duidelijk een nieuwe golf.”

Kennisrijke, innoverende buitenlanders zijn meer dan welkom, zei de Chinese premier Li Keqiang onlangs. Hij sprak over “zonsopgangsbedrijfjes” op het gebied van hightech, medische apparatuur en duurzame energie. Li kondigde liberalere wetgeving aan voor durfkapitalisten en maakte bekend dat de overheid starters gaat helpen met 6,7 miljard euro aan durfkapitaal. Het grote aantal Chinezen en de groeiende economie oefenen bovendien enorme aantrekkingskracht uit, ondanks het feit dat de cowboytijd in de Chinese economie voorbij is.

Vijf Vlaamse en Nederlandse ondernemers die de stap waagden:

Voordat je zelf naar China vertrekt, wat kun je leren van deze vijf ondernemers?

1. Contacten onderhouden gaat traag en ondoorzichtig

Succesvolle starters lopen de grote beurzen van Kanton en Shanghai af of nemen deel aan de bijeenkomsten van BenCham en AmCham, waar ook veel Chinese investeerders komen. Dat kost allemaal tijd en wie haast heeft, of te direct is in de omgang, mijdt China beter.

Pascal Coppens van Letsface:

“Heel veel hangt af van persoonlijke relaties, want er moeten altijd veel problemen worden opgelost: je tekent een contract, je denkt een afspraak te hebben, maar het gaat altijd weer anders omdat iemand anders een andere mening blijkt te hebben. Je moet superflexibel zijn en improviseren want alles gaat of verkeerd of anders dan je had verwacht”.

2. Regels veranderen snel

Zeker in de financiële sector veranderen de regels in hoog tempo en krijgen bedrijven soms maar een paar dagen de tijd om nieuwe wetten uit te voeren. Tom Schutyser van Riverbank Investments:

“Het beste is daar niet moeilijk over te doen, want je kan niet alles snappen en doorgronden. Het waarom van nieuwe regels is niet altijd duidelijk, ook niet voor de overheid zelf, het best is daar niet bij stil te staan maar oplossingen te zoeken.”

3. Corruptie vermijden is lastig

Tussen relatievorming- en onderhoud en corruptie loopt een voor nieuwelingen lastig waarneembare grens. Horeca-man Onno Schreurs:

“Clean opereren is zeker in de restaurantsector natuurlijk heel moeilijk, want er zijn zoveel restaurants die mij zwart willen betalen. Maar daar begin ik niet aan, het proces moet kloppen, tot op de laatste bon.”

4. Het internet is traag

Het internet is traag in China, als gevolg van de censuur. Productontwerper Bram Broeken:

“Het is een ramp als wij er helemaal uit liggen, gelukkig gebeurt dat niet iedere week.”

Google Mail is soms dagen niet bereikbaar zonder de speciale vpn-software, die bovendien ook steeds slechter functioneert.

5. Je personeel houden is lastig

Personeel werven en houden in een land waar de salarissen met gemiddeld 12 procent per jaar stijgen, en in de it-sector zelfs met 30 procent, is lastig. Onno Schreurs:

“Chinese werknemers zijn niet loyaal. Echte toppers moet je op je knieën vragen en zij beslissen zelf. Is het niet naar hun zin dan zij ze zo weg. Ik lees mij suf aan managementboeken, maar heb de oplossing nog niet gevonden.”