Bank RBS houdt het in Nederland voor gezien

Het Nederlandse avontuur van RBS is mislukt. De Britse bank schrapt nu ook de laatste overgebleven banen.

Werknemers van RBS Nederland haasten zich dinsdagmiddag naar een eetplek op de Zuidas. Ontsnappen aan de eerste maartse buien zit er niet in. Over de aangekondigde reorganisatie bij de bank laten zij zich niet uit. „We mogen niks zeggen”, mompelt een van hen, voordat hij met zijn collega’s door de schuifdeuren van het kantoor naar binnen glipt. De kans dat ze over drie jaar door dezelfde deuren lopen, is klein.

De topman van RBS Nederland, Jan de Ruiter, bevestigde gisterochtend dat de Nederlandse tak van de bank 550 tot 580 van de laatste 600 banen schrapt. De banen verdwijnen in de komende anderhalf tot drie jaar.

De directie stelde de werknemers vorige week op de hoogte. De ingreep past in de grote internationale reorganisatie bij de noodlijdende Britse bank als geheel die eerder al werd aangekondigd. Het betekent eveneens het einde van het Nederlandse avontuur van RBS.

Het Britse RBS (Royal Bank of Scotland) was in 2007 een van de drie buitenlandse banken die – zeer tegen de zin van ABN Amro – die bank overnamen voor een recordbedrag van ruim 70 miljard euro. ABN Amro was destijds een van de parels van de Nederlandse financiële sector. De andere twee banken waren het Spaanse Santander en het Belgische Fortis. Het was RBS te doen om de zakelijke activiteiten van ABN Amro. Zo’n 2.500 medewerkers kwamen zo oorspronkelijk bij RBS Nederland terecht.

Giftige overname

Een jaar later brak echter de kredietcrisis uit, waarna de overname vooral een probleem werd voor RBS Nederland. Bij de zakelijke tak van ABN stonden veel Amerikaanse kredieten geparkeerd, die door de crisis plotseling giftig waren geworden en tot grote verliezen leidden. In 2008 leed de bank een recordverlies van 24 miljard pond, omgerekend 33 miljoen euro.

In de jaren daarna bleven de verliezen zich opstapelen. Na de overname boekte RBS Nederland nooit winst. De aanhoudende economische malaise speelde daarbij ook een rol, evenals de felle concurrentie en de opeenstapeling van regelgeving, die tot hoge kosten leidde voor RBS Nederland.

De afgelopen jaren verdwenen als gevolg van die aanhoudende verliezen dan ook al honderden banen bij RBS Nederland. De aangekondigde reorganisatie van nu is in feite het sluitstuk van de mislukte overname van ABN.

RBS als geheel kwam uiteindelijk door de crisis ook dusdanig in problemen dat zij gered moest worden door de Britse staat. Die heeft nog altijd 81 procent van de aandelen in bezit. Het consortium dat ABN Amro overnam, viel in 2008 uiteen. De bank werd genationaliseerd door de staat.

Analist Tom Muller van vermogensbeheerder Theodoor Gillissen: „De tegenvallende resultaten zijn deels verwijtbaar en deels niet”. RBS heeft volgens hem de internationale mogelijkheden overschat, maar de bank heeft ook te maken gehad met een tegenvallende rentemarge en toenemende regeldruk. „Na de crisis krijgen banken strengere regels opgelegd. Die regels brengen extra kosten met zich mee. Daarom trekken steeds meer banken hun relatief kleine onderdelen terug.”

Voor het Nederlandse bankenlandschap is het een klap. Niet alleen vanwege het verdwijnen van banen, maar ook omdat er weer een buitenlandse bank minder in Nederland is. Er is weinig concurrentie onder Nederlandse banken, omdat een drietal grote banken (ABN Amro, ING en Rabobank) de markt domineert. De Nederlandse overheid hoopt op meer concurrentie via onder andere buitenlandse banken die de markt betreden. Maar die gaan dus juist weg. RBS benadrukt overigens dat het vanuit Londen nog wel degelijk diensten gaat aanbieden in Nederland. „De impact is kleiner voor onze klanten dan voor onze werknemers”, aldus topman De Ruiter in een reactie vandaag.

Probleembank RBS

De terugtrekking uit Nederland past ook binnen de onlangs herziene strategie van RBS als geheel. De bank heeft het zeer moeilijk. Sinds de crisis zijn de verliezen er opgelopen tot 50 miljard pond (68 miljard euro). Ook omdat de bank bij talloze schandalen betrokken is geweest en daarvoor hoge boetes moest betalen. Denk aan onder meer de fraude met de Libor-rente waarvoor ook Rabobank is beboet.

De bank wil zich uit zelfbehoud concentreren op de eigen (Britse) thuismarkt, iets wat meerdere Europese banken op dit moment doen. RBS trekt zich globaal terug uit 25 landen, van 38 naar 13, zo kondigde het bij de jaarcijfers vorige week aan. Tegen 2019 zullen in Nederland en acht andere West-Europese landen alleen nog accountmanagers actief zijn.

RBS gaat zich toeleggen op Groot-Brittannië, aldus De Ruiter. Dit was niet de ambitie van RBS bij de gedeeltelijke overname van ABN Amro. „Dat de toen gemaakte plannen niet gingen uitkomen, weten we al vijf jaar”, aldus De Ruiter. „Internationaal betalingsverkeer kan nog profijtelijk zijn, maar dan heb je grote investeringen nodig door een globale bank. RBS gaat voor een kleinere geografische spreiding.”