Aanklager Brazilië wil onderzoek naar politici vanwege Petrobras-schandaal

Een Braziliaanse vlag en het woord Petrobras hangen bij ingang van de beurs in Sao Paulo. Foto AP/ Andre Penner

De Braziliaanse openbaar aanklager heeft het hooggerechtshof gevraagd of hij onderzoek mag doen naar 54 mensen, onder wie vooral topfiguren binnen de politiek, vanwege vermeende betrokkenheid in het corruptieschandaal bij oliebedrijf Petrobas, waarin de staat een meerderheidsbelang heeft. Dat corruptieschandaal wordt al het grootste in de geschiedenis van het Zuid-Amerikaanse land ooit genoemd.

Operatie ‘Lava-Jato’ (Wasstraat) ontplofte in het voorjaar van 2014, toen de federale politie een onderzoek startte naar corruptie binnen Petrobras. Tussenpersoon Alberto Youseff, een geldwisselaar, en ex-directeur Roberto Costa werden gearresteerd en onthulden schimmige praktijken vol opgeblazen contracten en witwaspraktijken.

Costa onthulde in september dat bouwbedrijven drie procent extra rekenden op contracten en enorme hoeveelheden geld in eigen zak staken. Ook zei hij dat tientallen politici smeergeld aannamen van hoge functionarissen binnen Petrobras in ruil voor politieke steun. Politici uit alle politieke partijen, inclusief de Arbeiderspartij van regerend president Dilma Rousseff, zouden daarmee verkiezingscampagnes hebben gefinancierd.

Dat de aanklager nu zijn pijlen richt op politici is volgens persbureau AP een tegenslag voor Rousseff, zelf voormalig bestuurslid bij Petrobras. Zij is niet direct in verband gebracht met het schandaal bij het grootste bedrijf van het zuidelijk halfrond en heeft altijd ontkend er iets mee te maken te hebben. Maar het aantal Brazilianen dat achter haar staat, keldert sinds ze drie maanden geleden een tweede termijn als president won. Er zijn zelfs geluiden van mensen die Rousseff willen laten afzetten, omdat ze ervan overtuigd zijn dat zij wist van het schandaal bij Petrobras.

Grote invloed

Het corruptieschandaal heeft grote invloed op het bedrijf met ruim 85.000 werknemers. De marktwaarde van Petrobras is met meer dan de helft gedaald. Het bedrijf had al de grootste schuld van alle olieconcerns ter wereld, in 2014 opgelopen tot 139,6 miljard dollar (125 miljard euro).

Maar ook daarbuiten heeft het schandaal impact. Zo zijn er ook internationale bedrijven betrokken geweest bij operatie Wasstraat, waaronder het Nederlandse SBM Offshore, waarnaar een apart onderzoek loopt. Bovendien dreunt de affaire na in Noord-Amerika. Beurstoezichthouder SEC startte een onderzoek om te bekijken of Petrobras de Amerikaanse anti-corruptieregels heeft geschonden. Veel aandelen worden uitgegeven in New York en vallen daardoor onder Amerikaanse wetgeving.

Begin vorige maand stapte de top van Petrobras op vanwege het schandaal. Rousseff zou de top daarvoor al de wacht hebben aangezegd.

Lees meer in NRC Handelsblad: Petrobras: symbool voor al het slechte (€).