Ze ‘kicken niet op geweld’, het was ‘actie, reactie’

Marcos en Enise maakten vorig jaar een gewelddadige rooftocht door Nederland. „Ik deed dit met een bezwaard hart. Het ging om de vrijheid.”

Het is even na tweeën, in de vroege ochtend van 10 februari 2014. Een automobilist ziet bij het Drentse Echten een vuilcontainer op de weg liggen. Hij stopt en stapt uit. Totdat er twee figuren met bivakmutsen uit de bosjes springen. Ze dreigen met een vuurwapen. Hij moet de kofferbak in.

De bivakmutsen zijn Antonio Marcos van der P. (26) en Enise Merve B. (20). Vorig jaar februari trokken ze op rooftocht door Nederland totdat een politieteam hen in Duitsland arresteerde. Deze week staan ze terecht bij de rechtbank in Assen, op verdenking van diefstal, bedreiging, mishandeling, afpersing en poging tot moord en poging tot doodslag. Voor het eerst verschenen ze gisteren op zitting.

Hij schoof zijn stoel tegen de hare en kroop naar haar toe, zij streelde af en toe zijn hand. Uiterlijk onaangedaan door de feiten die de rechtbankvoorzitter oplas en de slachtoffers die met ingehouden emoties achter hen zaten.

We wilden die auto stelen, vertelde Marcos de rechters. Alleen kregen ze de Toyota niet aan de praat „en toen liep alles uit de hand”. De volgende dag drongen ze een huis binnen in Meppel. „Om te douchen, te eten en schone kleren aan te trekken.” Maar de bewoonster betrapte hen en belandde gekneveld in een kast toen ze bleef gillen. Omdat ze ook haar pincode niet wilde afgeven, stak Marcos haar twee keer met een mes in de liesstreek – een stukje verder en ze had kunnen overlijden, constateerden artsen. Enise sloeg haar met een pan op het hoofd.

Waarom, vroegen de rechters. Uit voorzorg, antwoordde Enise. „Ze was hysterisch en aanvallerig.” Marcos: „Het was een wisselwerking.”

Zij: „Het was niet zo dat we kicken op geweld. Het was actie, reactie.”

Hij: „Ik heb dit met een bezwaard hart gedaan. Het ging me om de vrijheid. Geld was een middel.”

De twee sleepten de vrouw haar auto in, pinden 1.200 euro en lieten haar vastgebonden achter in een verlaten natuurgebied bij Lelystad. Wat als ze de kracht niet meer had gehad zich te bevrijden, vroeg de rechter. Enise: „Ze kon nog op haar benen staan toen ze naar de wc moest.” De rechter: „Vond u geld belangrijker dan het leven van het slachtoffer?” Marcos: „U stelt het wel erg zwart-wit, maar dat was het.”

Marcos en Enise pakten de trein naar Tilburg en brachten een paar nachten door in een vakantiepark in Lage Mierde. Wat ze niet wisten, was dat de politie Marcos toen al als verdachte in de smiezen had. Zijn dna zat in de databank omdat hij zijn adoptieouders in Friesland met een vuurwapen had bedreigd.

Onbekommerd lieten Marcos en Enise in Echten en Meppel sporen achter. Een rugzak met twee tandenborstels. Lege blikjes energiedrank. Sportschoenen, een gebruikte tampon, een opgedronken fles wijn. Op 12 februari ging een internationaal opsporingsbevel uit tegen Marcos.

Dat kon een overval in Brabant niet voorkomen. Opnieuw drongen ze een woning binnen. Ze mishandelden vier mensen en stalen een auto. De bewoner brak zijn neus, oogkas, rib en kaak. Hij kan zich weinig meer herinneren. Een vastgebonden wandelvriendin wel. Enise dreigde met een mes, vertelde ze de politie. En: „Hij was de leider, maar zij was zeker niet onderdanig.”

Is er nooit een moment geweest van heroverwegen, vroeg de rechtbank, om „uit de trechter te komen van geweld”? Een antwoord gaven de verdachten niet. Misschien later deze week. Vandaag komt de rest van de feiten aan bod, morgen voeren de slachtoffers het woord en wordt meer bekend over de toerekeningsvatbaarheid van de twee. Vrijdag formuleren de twee officieren van justitie hun eis en reageren beide advocaten.

    • Wubby Luyendijk