Sam Smith heeft soul. Soms

Sam Smith gisteravond in de Heineken Music Hall. Foto Andreas Terlaak

Nog maar een jaar geleden stond Sam Smith verlegen zingend in een klein zaaltje op Eurosonic, het festival voor nieuw talent in Groningen. Sindsdien is er veel veranderd. In mei 2014 verscheen zijn debuut-cd, en bij de recente uitreiking van de Grammy’s won hij meer ‘awards’ dan hij kon vasthouden.

Smith was het afgelopen jaar elke paar maanden in Nederland te zien, maar gisteravond kwam hij zijn nieuwe status als superster – want inmiddels ook doorgebroken in Amerika – in Amsterdam verzilveren. Voor een uitverkochte zaal liet hij zien dat hij sinds Groningen vorig jaar minder stram beweegt en een betere stylist heeft gevonden. Maar de vanzelfsprekende allure van een Adele – met wie hij vaak wordt vergeleken – ontbreekt. Het is zelfs de vraag of het etiket ‘soul’, dat hij doorgaans krijgt opgeplakt, verdiend is.

Smith heeft een volle stem, die soepel varieert tussen hoog en schel en laag en diep. Die stem op zich is een natuurkracht, die eerder moet worden ingetoomd dan uitgebreid. Tegen een curieus decor van trapsgewijs gerangschikte kubussen, met op iedere kubus een muzikant, liep Smith in zijn eentje heen en weer over het brede podium. De muziek had meer aandacht voor stijlvolle cello en gelaagde achtergrondzang, en minder voor de danceritmes dan op sommige van zijn hits. Smith koerst richting de ‘klassieke’ soulstijl – en weg van de dansvloerliedjes die hij met danceact Disclosure maakte. Hun samenwerking Together, hier als tweede gespeeld, veranderde dan ook van kortademig disconummer in een ballade.

Sam Smith heeft nog maar één cd gemaakt, dus heeft niet veel liedjes. Een aantal daarvan is geslaagd, een paar lijden aan vormgebrek. Een nummer als Good Thing moet het hebben van de machtige uithalen van Smiths vocalen. Maar gelden die machtige uithalen als ‘soul’?

Soul staat behalve voor groots ook voor intimiteit, soul ontstaat uit de combinatie van pijn en vervoering. Het ‘pijnlijke’ in Smiths zangstem komt moeilijk over het voetlicht; de luide galm gaat ermee op de loop.

Uiteindelijk bleek intimiteit toch mogelijk, in I’ve Told You Now, en in het slechts door piano begeleide Lay Me Down. In de smekende klank was een cri de coeur te horen. Sam Smith heeft soul. Soms.