Obama wil dat Iran nucleaire activiteiten tien jaar stillegt

Obama tijdens een interview met persbureau Reuters in Washington. Foto Reuters / Kevin Lamarque

Iran moet alle nucleaire activiteiten ten minste tien jaar stilleggen om een atoomakkoord met de VS te bereiken. Dat zei Obama in een interview met persbureau Reuters. De VS onderhandelen met Iran over het nucleaire programma van dat land.

Update 12.35 uur: Iran wil best blijven praten over zijn nucleaire programma, maar de suggestie om tien jaar lang alle activiteiten op nucleair gebied stil te leggen noemt het land “onacceptabel” en “dreigend”.

Obama uitte zware kritiek op de houding van de Israëlische premier Benjamin Netanyahu, die vandaag het Amerikaanse Congres toespreekt en tegen de onderhandelingen tussen de VS en Iran is. Volgens Obama is er een “substantieel meningsverschil” tussen zijn land en Israël.

Hoewel de VS en Israël allebei tegen het nucleaire programma van Iran zijn, wil Israël dat er strenger wordt opgetreden tegen Iran. Israël is bang dat Obama’s beleid ervoor zorgt dat Iran nog steeds een atoombom kan ontwikkelen. Iran ontkent dat het dat überhaupt van plan is. In 2013 werd er een interim-akkoord met Iran gesloten. Ook daar verzette Israël zich hevig tegen. Obama noemt dat verzet van Netanyahu fout.

Deadline akkoord komt in de buurt

Eind maart moet er een raamwerk zijn voor een akkoord tussen Teheran en een aantal grote landen, dat in hoofdlijnen inhoudt dat Iran de nucleaire activiteiten inperkt in ruil voor vermindering van sancties. Eind juni moet de overeenkomst helemaal af zijn. Obama vindt het geen goed idee nieuwe sancties in te voeren tegen Iran als die deadline niet wordt gehaald, zei hij tegen Reuters.

“Ik maak me minder zorgen om het commentaar van premier Netanyahu dan om het Congres, dat dingen doet die de onderhandelingen kunnen schaden, voordat ze zijn afgerond.”

Gaat het lukken?

Obama is pessimistisch. Toch zei hij:

“Het is, denk ik, waarschijnlijker dat Iran geen ‘ja’ zegt, maar ik denk in alle eerlijkheid dat ze serieuze onderhandelaars zijn, en zij hebben hun eigen politiek in Iran. Het is nu waarschijnlijker dat we een deal bereiken dan drie of vijf maanden geleden.”

Critici vinden dat de regering Obama te gemakkelijk doet over een overeenkomst, met het risico dat Iran uiteindelijk een nucleaire staat wordt. Vorige week ontkenden zowel het Witte huis als Iran dat een overeenkomst in de maak is over een tienjarige periode waarin Iran zijn nucleaire ambities eerst stillegt, maar daarna geleidelijk activiteiten mag uitvoeren waarmee het land een wapen kan ontwikkelen.

Foto AFP / Nicholas Kamm

Netanyahu gisteravond tijdens een toespraak in Washington. Foto AFP / Nicholas Kamm

Netanyahu spreekt vandaag Congres toe

Vandaag spreekt Netanyahu het Amerikaanse Congres toe over de situatie in Iran. In een toespraak gisteren bij de grootste Israël-lobby waarschuwde Netanyahu dat een atoomovereenkomst het voortbestaan van Israël in gevaar kan brengen. Ook met zijn toespraak van vandaag hoopt hij in elk geval de VS ervan te overtuigen dat een hardere opstelling nodig is.

De geplande toespraak heeft geleid tot een diplomatieke rel: Netanyahu nam de uitnodiging om te komen spreken aan van de voorzitter van het Huis van Afgevaardigden, de Republikein John Boehner, zonder president Obama te consulteren. Uit protest blijven de meeste Democratische afgevaardigden daarom weg.

Lees ook in NRC Handelsblad ‘Bibi is al zijn hele leven bezig met Iran’ (€), door onze correspondent Derk Walters

    • Mirjam Remie