Netanyahu tegen Congres: Iran speelt ‘dodelijk game of thrones’

Premier Netanyahu heeft gewaarschuwd voor het nucleaire programma van Iran. De sancties mogen niet worden opgeheven. Foto: REUTERS/Gary Cameron

Volgens president Obama zal Iran het nucleaire programma versnellen als er geen deal komt. De Israëlische Premier Netanyahu uitte eerder vandaag in het Amerikaanse Congres veel kritiek op de onderhandelingen tussen de VS en Iran en riep op tot een hardere lijn tegen Iran: ‘Liever geen deal, dan een slechte deal’.

President Obama zegt de toespraak van Netanyahu niet gezien te hebben, enkel een transcript van de toespraak. Daarin stond niets nieuws, aldus de president. Netanyahu bood tijdens zijn toespraak geen alternatief voor de huidige besprekingen tussen de VS en Iran over het nucleaire programma. De president verdedigt die besprekingen. Volgens Obama zal een deal ertoe leiden dat bepaalde routes voor Iran naar het verkrijgen van wapens worden afgekapt, wat het programma zal vertragen. Het Congres moet daarom wachten met een besluit over sancties tegen Iran totdat er een voorstel op tafel ligt.

Een woordvoerder van het Iraanse ministerie van Buitenlandse Zaken zegt dat de speech ‘saai en repetitief was’.

Regime Iran vergelijkbaar met nazi’s

Netanyahu waarschuwde tijdens de speech vanmiddag over het gevaar van een Iran met kernwapens, en dat het probleem niet alleen een probleem van Israël is. Iran speelt een deadly game of thrones, aldus Netanyahu:

Tegenwoordig is er een nieuwe dreiging, uit Iran. Het oudste antisemitisme gaat samen met de modernste middelen. De ayatollah tweet - hij tweet in een land zonder internetvrijheid! - dat Israël vernietigd moet worden. Het naziregime was niet alleen een joods probleem, en dat geldt ook voor het regime in Iran.

NRC-correspondent in Israël Derk Walters:

Twitter avatar DerkWalters Derk Walters Netanyahu vergelijkt Iran met de nazi’s. Deed hij afgelopen najaar ook in zijn VN-toespraak.

Volgens Netanyahu krijgt Iran steeds meer macht in het Midden-Oosten en zou het al vier landen onder de duim houden:

Twitter avatar DerkWalters Derk Walters Netanyahu: Iran controleert Bagdad, Damascus, Beiroet en Sana’a

Over dat Iran tegen IS vecht moeten de Amerikanen zich geen illusies maken, aldus de premier, want ‘de vijand van jullie vijand is jullie vijand.’ Het verslaan van IS terwijl Iran een kernwapen ontwikkelt is weliswaar het winnen van een slag, maar tegelijkertijd de oorlog verliezen. De huidige plannen voor een deal met Iran zou het land alleen maar aanmoedigen om kernwapens te ontwikkelen, net zoals dat eerder ook met Noord-Korea is gebeurd. Dat land had een deal over het kernprogramma, compleet met internationale waarnemers, maar toch ging het door.

“Deze deal blokkeert niet Irans pad naar een kernwapen, maar plaveit het juist. Ik geloof niet dat het regime gaat veranderen na deze deal. De agressie neemt verder toe, en deze deal zal dat alleen maar erger maken. Als Iran nu al, onder alle sancties, vier landen kan opslokken, hoe moet dat dan na zo’n deal?”

Opvallend: er is nog lang geen deal tussen Iran en de VS over het nucleaire programma, maar toch wijst Netanyahu het af, aldus NRC-correspondent Guus Valk:

Twitter avatar apjvalk Guus Valk Goed, een deal met Iran (die er nog lang niet is), is slecht. En nu Bibi’s alternatieve plan: “Iran must act like a normal country.”

Volgens Netanyahu moet de houding van Iran snel veranderen en dient het land te gedragen als een ‘normaal land’:

“Stop met de agressie tegen buurlanden in het Midden-Oosten. Ten tweede: stop met het steunen van terrorisme over de hele wereld. Ten derde: stop met het bedreigen van mijn land, Israël, wat de enige Joodse staat is!”

Twitter avatar DerkWalters Derk Walters Zoals verwacht: Netanyahu geeft impliciet hevige kritiek op buitenlandbeleid Obama. Ongehoord in het Congres.

Zolang dat niet het geval is, mag er van enige verzachting van de sancties geen sprake zijn. De hele speech is hier te zien:

Verzoenende toon richting Obama

Het bezoek van de Israëlische premier geldt als zeer controversieel. Netanyahu was uitgenodigd door John Boehner, de Republikeinse leider in het Huis van Afgevaardigden zonder daarbij president Obama in te lichten. Netanyahu ging op het verzoek in, zonder daarbij het Amerikaanse staatshoofd van op de hoogte stellen. Dat laatste was zeer ongebruikelijk en leidde tot een diplomatieke rel. Tijdens het bezoek van Netanyahu aan de VS is er dan ook geen ontmoeting zijn met Obama. De toespraak is daarnaast geboycot door vijftig Democratische Congresleden.

Twitter avatar apjvalk Guus Valk Parlementair unieke situatie trouwens: parlement van een land nodigt premier van een ander land uit om hun president aan te vallen. #bibi

Netanyahu kreeg een staande ovatie van het congres toen hij naar het katheder liep. Hij betreurde het dat de in januari aangekondigde speech zoveel stof heeft doen opwaaien:

Het is nooit mijn bedoeling geweest dat de toespraak als politiek werd beoordeeld. Ik ben hier voor de Democraten en de Republikeinen. De alliantie tussen de VS en Israël heeft altijd boven politiek gestaan en dat moet ook zo blijven.

De kritiek op Obama’s Iran-beleid was dus keihard. Netanyahu sloeg aan het begin van de speech nog een verzoenende toon aan richting president Obama:

“Wij waarderen wat Obama voor Israël heeft gedaan. Sommige dingen daarvan zijn bekend, sommige minder. In 2010, tijdens een grote bosbrand, wilde hij onmiddellijk ons helpen en ook bij de belegering van onze ambassade in Kairo konden we op hem rekenen, net als met het raketschild tegen de aanvallen van Hamas. Ik belde de president, en hij was altijd daar. Sommige dingen die hij heeft gedaan, zullen nooit bekend worden omdat die geheim moeten blijven. Maar ik weet het en ik zal hem altijd dankbaar blijven.”