Laat deze heren live op tv met elkaar freefighten

Over twee weken hebben we een titanengevecht tussen Pechtold en Wilders. Laten we het debat totaal anders doen, oppert Charles Groenhuijsen.

Ik heb er nu al zin in. Het debat op 16 maart tussen Alexander Pechtold en Geert Wilders. Daar staan niet zomaar twee politici één-op-één tegenover elkaar. De leiders van D66 en PVV vertegenwoordigen totaal verschillende maatschappijvisies. Ze zijn het over zo’n beetje elk onderwerp radicaal oneens. En beiden staan in de peilingen op grote winst.

Toch wordt mijn enthousiasme over dat debat nogal getemperd door de manier waarop het waarschijnlijk zal worden gevoerd. Er staat veel op het spel, dus wordt het tot in de puntjes voorbereid. De debatleider is vooral tijdwaarnemer om elk gespreksblokje keurig binnen de afspraken af te ronden. Dood in de pot!

Meestal is dat onvermijdelijk omdat er een half elftal aan fractieleiders meedoet. Dan heb je spelregels nodig. Maar nu we eindelijk eens een titanengevecht hebben tussen twee leiders, kan zo’n debat radicaal anders. En het moet anders.

Stop met die blokjes!

Mijn voorstel voor KRO-NCRV en collega Pieter Jan Hagens: geen blokjes, geen van tevoren afgesproken onderwerpen, geen ‘sorry, we moeten nu echt naar het volgende onderwerp’. Alleen een klok die bijhoudt of beide heren evenveel spreektijd nemen.

Sorry, Pieter Jan, maar ik hoop je die avond nauwelijks te horen en te zien. Je verwelkomt me als kijker en geeft een door loting aangewezen spreker als eerste het woord. Zonder vraag, zonder olijke voorzetjes, zonder voorspelbare vragenlijstjes. Jouw enige voorzet: „Meneer Pechtold/Wilders: u gaat nu live met elkaar in debat over de toekomst van Nederland. Het woord is aan u. Dat de beste moge winnen. Tot straks. Aan het einde van het debat wens ik u nog wel even een prettige avond.”

En dan gaan de heren los. Interrumperen mag. Nieuwe onderwerpen aansnijden ook. Bluffend, grappend, elkaars zwakke plekken zoekend. We zien wel waar ze uitkomen. Heerlijk. Vrijheid, blijheid.

Ook leuk: laat via internet een debatmeter (deed CNN jaren geleden al) meelopen waarmee kijkers live hun waardering geven. Per seconde zie je hoe de heren scoren. Welke oneliner werkt? Welke grap valt plat?

We zitten er zelf bij

Heeft zo’n opzet risico’s? Zeker. De heren kunnen proberen weg te vluchten als het iets te ‘hot’ wordt. Of ze kunnen elkaar blijven onderbreken. Maar daar zitten wij als kiezers/burgers dan gewoon bij. En we kunnen er ons oordeel over vormen. Ze noemen dat ook wel democratie.

En bovendien: wat is het alternatief? Ik schat dat ze vier onderwerpen gaan behandelen. Het debat duurt maar 20 minuten. Veel te kort (NPO, dóe iets! Maak het langer, alsjeblieft) maar daar moeten we even van uitgaan. Dan geven beide discussianten waarschijnlijk een openingsstatement van 45 seconden met een reactie van de ander van 30 seconden. Dan kun je zien hoe goed ze uit hun hoofd kunnen leren!

Je kent ’t wel: een risicoloos dreuteltje over islam (kenden we al), kritisch moppie EU (gaap), zeurtje over te hoge belastingen (pfff…). Na 20 minuten denk je:gelukkig dat het voorbij is.

Wat ik zo graag zou willen, is dat je na 20 minuten denkt: jámmer, nu al voorbij. Méér, méér!

Over politiek zeggen cynische burgers vaak dat het zo voorspelbaar is. Dat de verschillen klein zijn als het er echt op aan komt. Nu hebben we een unieke kans om deze twee hoofdrolspelers (andere partijen hebben afgezegd) in een persoonlijke confrontatie aan het werk te zien. Alle helpers weg!

Stap af van het micromanagen

Ik heb dit weekeinde aan Alexander Pechtold gevraagd of hij dit een goede opzet zou vinden. Hij is vóór! De partij van Wilders propageert vrijheid. Ook in het debat dus? Kans voor Wilders: een open confrontatie met de man die je een gevaar voor Nederland noemt en die zegt nooit met je te willen samenwerken in een kabinet.

Al die voorgekookte debatjes met blokjes, introducties en gevatte vragen zijn politiek blaasvoetbal. Politiek moet een contactsport zijn. Dan scheid je de bokken van de schapen.

Het debat is over twee weken. Nu is er dus nog volop tijd af te stappen van per seconde micromanagen. Leve het vrije debat! Zullen we het gewoon eens proberen? Waarom niet?

    • Charles Groenhuijsen