Kamer opent kredietkraan – ’n beetje

Door minder regels voor kredietunies moet het voor mkb-bedrijven gemakkelijker worden om aan geld te komen.

Doel van de Wet toezicht kredietunies is om de vastgelopen kredietverlening aan mkb-bedrijven weer op gang te helpen. Vooral kleinere bedrijven krijgen vaak moeilijk leningen los bij banken. Foto Robin van Lonkhuijsen/ANP

Een half miljard euro extra voor het mkb. Dat zou er aan kredietverlening kunnen loskomen als het parlement het wetsvoorstel van Kamerlid Agnes Mulder aanneemt.

De CDA’er wil de regels voor zogeheten kredietunies versoepelen. Dat zijn coöperaties van ondernemers die geld inbrengen, om dat vervolgens uit te lenen aan een collega-ondernemer uit dezelfde branche of regio.

Morgen begint Mulder aan de verdediging van haar initiatiefwet in de Tweede Kamer. Samen met mede-initiatiefnemer Henk Nijboer (PvdA) mag ze dan naast minister Dijsselbloem (Financiën, PvdA) in het ministersvak – ‘vak K’ – plaatsnemen.

De Wet toezicht kredietunies moet de bestaande drempels voor het oprichten van een kredietunie verlagen en het toezicht erop verlichten.

Onder het huidige regime dient een kredietunie over een bankvergunning te beschikken en dus aan strenge eisen te voldoen. Ze staan onder toezicht van DNB en AFM en moeten een buffervermogen van 5 miljoen euro aanhouden – ook als het uitstaande krediet maar een paar ton bedraagt.

Doel van de wet is om de vastgelopen kredietverlening aan mkb-bedrijven weer op gang te helpen. Banken zijn, sinds de financiële crisis in 2008 losbarstte, terughoudender geworden. De bancaire geldkraan voor kleine bedrijven is in de jaren 2010-2013 met ruim 10 procent gedaald.

Een kredietunie is een veel genoemd alternatief voor bankfinancieringen aan kleine en middelgrote bedrijven. Volgens Mulder heeft een kredietunie door het coöperatieve model een voordeel ten opzichte van een bank. „De leden van een coöperatie zijn zelf ondernemer of zijn dat geweest. Zij voelen grote betrokkenheid bij het bedrijf waar ze geld in steken.”

Die betrokkenheid had Mulder ook, zegt ze, toen ze van 1999 tot 2004 accountantmanager voor het mkb was bij verschillende filialen van ABN Amro. De laatste jaren zijn bankiers op dat punt „minder actief” geworden, hoort ze vanuit het bedrijfsleven. Kredietunies stellen ook een coach ter beschikking die het gefinancierde bedrijf intensief blijft begeleiden.

Volgens de Vereniging van Kredietunies in Nederland, een van de twee koepelorganisaties, is er veel belangstelling van regionale en lokale ondernemersverenigingen om een kredietunie op te richten. Bij deze club zijn ruim 150 aanvragen gedaan voor nieuwe coöperaties, waaronder een voor binnenschippers en een in de Drentse Veenkoloniën. Recent zijn er vier opgericht, waarvan ‘Noaberkrediet’ in Winterswijk de grootste is. Die heeft vorig jaar acht ton uitgezet bij verschillende mkb-bedrijven.

Volgens voorzitter Roland Lampe van de Vereniging van Kredietunies in Nederland is de potentie groot. „Als de nieuwe wet er komt, wordt het veel gemakkelijker om kredietunies op te zetten. Wij mikken op honderd nieuwe coöperaties in de komende vijf jaar die tot 10 miljoen euro aan kredieten zullen willen uitzetten.” (Dat bedrag is in de conceptwet de limiet om zonder toezicht van DNB en AFM te werken.)

De behoefte is volgens Lampe ook groot onder bedrijven met minder dan tien medewerkers en minder dan 2 miljoen euro omzet. Banken vinden de risico’s voor deze bedrijven doorgaans te groot. Kleine kredietunies kunnen dat financieringsgat volgens Lampe helpen dichten. „Ondernemers die er hun eigen spaargeld in steken, werken harder mee om van hun investering een succes te maken.”

Kamerlid Mulder rekent op een aanwas van rond de vijftig kredietunies in de komende jaren, die tezamen zo’n 500 miljoen euro in het kleinere mkb zullen kunnen steken. Een aardig bedrag maar een fractie van wat er volgens Roland Lampe nodig is. Volgens hem staat er zo’n 100 miljard euro uit bij de 550.000 kleine bedrijven in Nederland. Een vijfde daarvan, 20 miljard, is om en nabij de jaarlijkse (her)financieringsbehoefte. Maar Mulder is optimistisch. „Je zult zien dat als de wet er eenmaal is, de belangstelling snel groter zal worden.”

Weerstand is er niet, alle Kamerfracties zijn enthousiast. En het kabinet, dat de wet uiteindelijk zal moeten uitvoeren, zal er evenmin tegen zijn. In het regeerakkoord van PvdA en VVD staat immers: „Nieuwe alternatieve financieringsvormen zoals kredietunies zullen worden ondersteund via onder meer het wegnemen van belemmeringen in de regelgeving”.