Bzzzzz... Alwéér breaking nieuws?

Smartphones piepen steeds vaker door pushberichten van nieuwsapps. Wie zitten daarachter? „Oppassen dat we niet te triggerhappy worden”

Illustratie Studio

‘Oud-olympisch judokampioen Wim Ruska overleden’.

En: ‘Dode bij ongeluk carnavalsoptocht Ter Apel’. Of deze: ‘Politie begint met ontruiming Bungehuis’.

Drie voorbeelden van pushberichten (een kort bericht dat op het telefoonscherm getoond wordt) die de nieuwsapps van RTL Nieuws en de NOS de afgelopen weken hebben verstuurd. Na een druk op een knop bij die nieuwsredacties beginnen in heel Nederland smartphones te piepen en te zoemen, in het geval van de NOS zelfs zo’n 2,3 miljoen stuks. Zo’n collectief nieuwsmoment bewaar je voor de grote nieuwsgebeurtenissen, zou je denken.

Maar wie kritisch kijkt naar de koppen van de laatste tijd, kan zich afvragen waarom juist die nieuwtjes nou pushwaardig zijn, en al het andere nieuws niet. Wie zitten er eigenlijk achter de knop, en hoe beslissen ze wanneer iets belangrijk genoeg is om heel Nederland in te seinen?

Bij RTL Nieuws is dat Mireille Derks, chef internetredactie. „Die beslissing moet je vaak heel snel nemen. Het moet het grootste nieuws van het moment zijn. De belangrijkste vraag is: wat raakt lezers? Wij sturen ook vaak een bericht als we groot eigen nieuws hebben. Het klopt dat we de laatste tijd vaker zijn gaan pushen.”

RTL Nieuws stuurde er tussen 9 februari en gisterochtend 21; bijna één per dag. Bij de NOS waren dat er zelfs 25. Bij concurrent Nu.nl waren dat er veel minder: drie.„We moeten wel oppassen dat we niet al te triggerhappy worden”, zegt plaatsvervangend chef Wouter Bax van de 24-uursredactie van de NOS. „Anders is het riskant dat er inflatie optreedt en de waarde van zo’n bericht afneemt.”

Toch speelt de NOS met de gedachte om pushberichten breder in te zetten. „Mobiel internet is met 4G nu zo snel, dat je ook een bericht zou kunnen sturen als je uniek livebeeld hebt, bijvoorbeeld als wij op de eerste rang staan bij een groot evenement of een belangrijke persconferentie.”

Zowel de NOS als RTL stuurden vorige week een pushbericht over de ontruiming van het Bungehuis van de Universiteit van Amsterdam. Dat was bezet door boze studenten. Bax: „Bij ons was de afweging dat het al een aantal dagen speelde en veel mensen bezighield. Bovendien deed het denken aan de klassieke Maagdenhuisbezetting; dat sentiment zat erin. Dit was de ontknoping, dus een pushbericht waard.”

Volgens Bax gebruikt de NOS de pushberichten om te laten zien met wat voor journalistiek de nieuwsdienst zich onderscheidt. „Daar zitten no-brainers bij zoals de ramp met de MH17, maar ook groot eigen nieuws zoals problemen met chroomhoudende verf bij Defensie. Bij heel groot sportnieuws doen we het ook.”

De voorwaarden voor pushberichten zijn niet in steen gebeiteld. Ook internationale nieuwsapps zoals die van CNN of The Wall Street Journal versturen ze voor heel verschillende soorten nieuws.

Bax twijfelt ook weleens. „We hebben een pushbericht verstuurd bij het overlijden van Jeen van den Berg, die de Elfstedentocht won in 1954. Vooraf dacht ik: twintigers en dertigers hebben geen idee wie dat is. Achteraf bleek dat hele volksstammen hem inderdaad nog goed kenden.”

De meeste pushberichten worden bij zowel RTL als de NOS achteraf geëvalueerd. Behalve de beslissing om wél te pushen, is ook het achterwege laten van een pushbericht soms lastig, zegt Derks. „Bijvoorbeeld het vermeende overlijden van Jorge Zorreguieta, de vader van Máxima.”

Dat bericht bleek achteraf niet te kloppen. „De druk om wel te gaan is op zo’n moment bijzonder hoog. Dat nieuws kregen wij niet bevestigd dus brachten we het niet.”

RTL en de NOS zeggen dat ze weinig klachten krijgen, afgezien van af en toe wat gemopper op Twitter. In de apps kunnen gebruikers de pushberichten vrij eenvoudig uitzetten, maar ook dat gebeurt nog weinig. „Sterker: na elk pushbericht zien we het aantal aanmeldingen toenemen”, zegt Bax.

Een pushbericht is een aantrekkelijk middel om meer bezoekers naar een nieuwssite te trekken. Bij RTL Nieuws loopt het aantal extra bezoekers na een pushbericht in de tienduizenden, bij de NOS is dat vaak zelfs boven de honderdduizend.

Beide nieuwsorganisaties ontkennen dat commerciële afwegingen meespelen bij pushberichten. „Een pushbericht moet informatief zijn: het zinnetje moet op zichzelf staan”, zegt Derks. „Je hoeft niet per se door te klikken om het snappen.”

Zo denkt de NOS er ook over, zegt Bax. „We zien het echt als middel om ons nieuws sneller te verspreiden.”