Blote jongens op zijn laptop, maar geen straf

Het Duitse ex-parlementslid Sebastian Edathy is weer vrij man. Maar waarom komt hij zo makkelijk weg nadat hij kinderporno heeft gedownload?

Het Duitse voormalige SPD-Bondsdaglid Sebastian Edathy verklaarde gisteren dat hij „gegevens had gedownload” en dat hij inziet dat dit „verkeerd” was. Foto JULIAN STRATENSCHULTE/EPA

De affaire rond het ex-parlementslid Sebastian Edathy (SPD) splijt de Duitse samenleving. Gisteren werd het strafproces tegen hem stopgezet. Vorige week nog had het Openbaar Ministerie Edathy aangeklaagd op verdenking van het downloaden van Russische kinderporno op zijn parlementaire laptop, in 2013. Een vergrijp dat strafbaar is met maximaal twee jaar gevangenisstraf.

Nu las de raadsman van de ex-politicus, die tot een jaar geleden gold als een rijzende ster in de sociaal-democratische SPD, een verklaring voor. Zijn cliënt had ingezien dat zijn handelen onjuist was. Hij had berouw en hij had om dat te tonen inmiddels 5.000 euro overgemaakt aan de kinderbescherming.

Daarop verklaarde de hoofdofficier van justitie dat de vervolging werd gestaakt. Zo kwam er een abrupt einde aan een van de meest geruchtmakende strafprocessen van de laatste tijd.

Maar meteen barstte ook een publiek debat los over wat hier nu eigenlijk was gebeurd. Een discussie die een inkijk biedt in de cultuuroorlog die op dit moment in Duitsland woedt tussen progressieve opinievoerders en de cultureel conservatieven die fors de wind mee hebben.

Niets illegaals

Edathy hield tot gisteren vol niets illegaals gedaan te hebben. Hij had wel bij een Canadese firma beelden van blote jongens aangeschaft, maar dat moest vooral in cultuurhistorische context worden gezien. Edathy heeft ook gezegd niet pedofiel te zijn.

Gisteren liet hij verklaren dat hij „gegevens had gedownload”. En dat hij had ingezien dat dat „verkeerd” was. Die tekst was, zo zei de advocaat in antwoord op een vraag van de rechter, zo afgesproken met de aanklager.

Meteen na afloop berichtte Edathy via Facebook dat zijn verklaring niet moest worden gezien als een bekentenis. De site van radiozender Deutschlandfunk geeft een psychologische verklaring van de morele paniek die gisteren toesloeg: „In het schrikbeeld van de pedofiel ontlaadt zich het slechte geweten van een hypergeseksualiseerde maatschappij.”

Er is ook een brede groep die de kwestie-Edathy ziet als het zoveelste bewijs dat er rechtsongelijkheid is in Duitsland. Dat er een Duitse elite is waar bestuurders en rechters elkaar de hand boven het hoofd houden. „Echte pedofielen dekken elkaar, en ze zitten in de kerk, de staat en in het parlement”, twittert iemand.

Hoe kan het anders dat de ex-politicus niet wordt bestraft? Het bedrag dat hij heeft betaald staat niet in verhouding tot de miljoenen die Uli Hoeneß, worstfabrikant en baas van FC München, moest betalen alleen maar vanwege belastingontduiking. En die zit zelfs in de gevangenis.

Haters en knuffelaars

De Edathy-haters staan frontaal tegenover de Edathy-Versteher (knuffelaars). Op juridische blogs wordt de kant van de voormalige verdachte gekozen. Er wordt gewezen op fouten van het OM, dat een jaar geleden invallen deed in het huis en de werkplekken van Edathy. Informatie daarover werd gelekt naar de media. Het resultaat: hij trad terug als lid van het parlement en moest zich wegens bedreigingen vestigen in het buitenland.

„Een overwinning voor justitie is de kwestie zonder enige twijfel niet”, stelt het juridische blog Jus@Publicum. Er is volgens dit blog geen sprake van een bekentenis, maar slechts van een overeenkomst als gevolg waarvan beide partijen zonder gezichtsverlies de zaal konden verlaten.

Het blog stelt dat Edathy alleen maar tactisch heeft geopereerd. De rechter had van tevoren al bekendgemaakt dat het bewijs zo mager was dat de verdachte er waarschijnlijk met een geldboete vanaf zou komen. Nu heeft Edathy ook betaald, alleen zonder het pijnlijke proces waarbij zijn internetgebruik van twee jaar terug publiekelijk onder het vergrootglas zou zijn gelegd.