Alle kentekens gescand, en de privacy geschonden

illustratie aislin

‘Kentekenparkeren schendt mijn privacy. De boete is daarom onrechtmatig. Als burger heb ik recht op anonimiteit in de openbare ruimte.’ Aldus luidt een op internet circulerend bezwaarschrift aan ‘Parkeerbeheer gemeente X’. Een voorgedrukte brief waarmee burgerrechtenorganisatie Privacy First het grote publiek oproept tot bezwaar tegen het invoeren van je kenteken bij betaald parkeren.

Beter is om gemeentes erop te attenderen hoe het wel moet. In 2013 voerde Amsterdam het kentekenparkeren in. Cition, aan wie de gemeente de handhaving uitbesteedde, kan met speciale scanauto’s en –scooters 2000 kentekens per uur controleren. Dat leverde een recordbedrag aan parkeergeld op. Boetes kunnen makkelijker worden opgelegd en de grotere pakkans zorgt voor meer naleving.

Een efficiënte handhavingsmethode, maar privacytechnisch rammelt het. Verschil met een rondwandelende parkeerwachter is dat Cition de kentekens van alle geparkeerde auto’s scant. Daarmee kan de gemeente veel meer dan alleen boetes opleggen. Niet alleen het meten van de parkeerdruk, maar ook fiscale controle op leaserijders. Onlangs was er een geschil tussen SMS Parking en de Belastingdienst over het afstaan van klantgegevens. Het privacyverweer van de parkinguitbater sneuvelde in hoger beroep.

Eind januari baarde Privacy First opzien met een vonnis: voorzitter Bas Filippini had expres zijn kenteken niet ingevoerd, maar kon wel aantonen dat hij betaald had. Zijn bezwaar werd gegrond verklaard. Interessanter is de uitspraak van de Alkmaarse rechtbank van december 2014. Ook daar had een parkeerder privacybezwaren. De rechtbank oordeelde echter dat er in wezen geen verschil is met het uitschrijven van bonnen. Pas als er sprake is van niet betalen of fout parkeren, wordt het kenteken gekoppeld aan een persoon. Maar klopt die redenering wel? Alle kentekens worden immers gescand. Desalniettemin meende de rechter dat de voordelen van kentekenparkeren enige privacyinbreuk rechtvaardigen.

Over de wettelijke privacyeisen repte de rechter geen woord. Daar moet maar eens verandering in komen. Neem Amsterdam: op de automaten staat alleen dat het invoeren van het juiste kenteken verplicht is. Voor nadere informatie moet je een website raadplegen. Nogal onhandig als je aan het parkeren bent. Maar ook online wordt het er niet duidelijker op: het blijft gissen wie er verantwoordelijk is voor de gegevensverwerking, waarvoor de gegevens worden verwerkt, wie toegang heeft en hoelang de gegevens bewaard blijven. De gemeente en Cition hebben dus nogal wat huiswerk te doen als het om privacy proof kentekenparkeren gaat. Daarbij kan de protestactie van Privacy First weer van betekenis zijn.

Advocaten Van Doorne