‘Sinds crisis hebben deurwaarders vaker te maken met zelfmoord’

Dat stond in nrc.next

Illustratie Martien ter Veen

De aanleiding

Niemand is blij hem te zien: de deurwaarder. Maar de deurwaarder zelf heeft het ook niet makkelijk, schreef nrc.next vorige week. „Sinds de kredietcrisis is het aantal zelfdodingen in Nederland gestegen, ook onder de klanten van deurwaarders.” Zou dat kloppen? We checken het laatste: is er een toename van het aantal zelfdodingen onder klanten (schuldenaren) van deurwaarders?

Waar is het op gebaseerd?

De auteur van het stuk in nrc.next had drie redenen om aan te nemen dat zelfdoding onder ‘klanten’ van deurwaarders vaker plaatsvindt sinds de crisis:

1) De afdeling klinische psychologie van de VU Amsterdam deed onderzoek. Daar staat in dat een verband tussen financiële problemen en zelfdoding moeilijk aantoonbaar, maar wel waarschijnlijk is.

2) GGN, het grootste deurwaarderskantoor van Nederland, zei vaker te maken te krijgen met gevallen van zelfdoding. Cijfers heeft GGN niet, aldus een woordvoerder. Maar het kantoor besloot eind vorig jaar wel werknemers te trainen in het herkennen van zelfmoordneigingen.

3) Beroepsorganisatie KBvG onderschrijft het belang van deze cursussen.

En, klopt het?

Het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) houdt keurig bij hoeveel zelfdodingen er jaarlijks plaatsvinden en dat aantal nam sinds 2008 inderdaad toe. Niet geheel onverwacht splitst het CBS de resultaten niet uit naar ‘klanten’ van deurwaarders. Daardoor kunnen we weinig met deze cijfers.

We bellen daarom met hoogleraar Ad Kerkhof, die veel onderzoek deed naar suïcide en bovendien de auteur is van het VU-rapport. Hij kan zich wel voorstellen dat de stelling klopt, gezien het grote aantal wanhopige mensen waar deurwaarders mee te maken krijgen. Maar cijfers heeft hij ook niet: „Daarvoor moet je bij deurwaarders zelf zijn.”

Dus bellen we met deurwaarders, om te beginnen met GGN. Een woordvoerder bevestigt wat het deurwaarderskantoor eerder zei: dat de deurwaarders vaker te maken krijgen met zelfdoding. Naar aanleiding van ons telefoontje doet GGN een rondvraag onder de 140 aangesloten deurwaarders. Tien van hen reageren. Die geven aan sinds de crisis twee keer per jaar te maken te hebben met zelfdoding. Of dat vaker is dan voor de crisis blijft onduidelijk, en de groep is sowieso te klein om hier grote conclusies aan te verbinden.

GGN is één van de drie grote deurwaarderskantoren in Nederland. We bellen ook met de andere twee. Commercieel directeur van Gerechtsdeurwaarder Groenewegen en Partners, Dick Kruiswijk, zegt: „We noteerden twee zelfmoordgevallen in 2014. Dat zijn er natuurlijk twee te veel, maar dat is incidenteel als je bedenkt dat we jaarlijks meer dan 200.000 zaken behandelen.” Hij zegt bovendien in de afgelopen vijf jaar slechts één dreigement van zelfmoord binnen te hebben gekregen.

LAVG, het derde kantoor van Nederland, herkent zich ook niet in de trend. Directeur Henk Bos zegt geen signalen te horen die in die richting wijzen. „Bovendien zegt een signaal niks. De enige manier om dit te onderbouwen is met cijfers.”

Dan zoeken we contact met beroepsorganisatie KBvG, waar 950 deurwaarders bij zijn aangesloten. Directeur Karen Weisfelt zegt van leden niks te horen over een toename. Weisfelt onderschrijft het belang van de ‘zelfdodingstraining’ voor deurwaarders, maar zou de cursus niet willen koppelen aan een stijging van het aantal zelfdodingen of de dreiging daarmee. Ook de Nederlandse Belangenvereniging Gerechtsdeurwaarders herkent zich niet in het door GGN geschetste beeld, laat voorzitter Hans Groenewegen weten.

Conclusie

Volgens het grootste deurwaarderskantoor van Nederland, GGN, neemt het aantal zelfdodingen onder ‘klanten’ toe sinds de crisis. Maar cijfers zijn er niet. Andere grote kantoren, de belangenbehartiger en de beroepsorganisatie zien geen trend. We beoordelen de stelling daarom als niet te checken.

Ook een bewering zien langskomen die je gecheckt wilt zien? Mail nextcheckt@nrc.nl of tip via Twitter met de hashtag #nextcheckt