Ook bij jouw bedrijf lopen mensen met schulden rond

Foto Eline van Strien

De hypotheek kan niet meer worden betaald, de energierekening blijft ongeopend liggen. Heb je één schuld, dan stapelen ze zich al snel op. Vervelend voor de schuldenaar, maar ook voor de baas. Want ook daar klopt de deurwaarder aan als het nodig is. Om een deel van het salaris te innen. Met alle kosten vandien.

Bij Sligro Food Group (5.834 werknemers, 2,6 miljard euro omzet) was dat in 2014 zo’n 300 keer het geval, blijkt uit het jaarverslag. Een toename, schrijft het winkelbedrijf. De openhartigheid van Sligro is bijzonder, veel bedrijven vinden het onderwerp te gevoelig. Maar werknemers met geldproblemen komen bijna overal voor.

Drie vragen:

1. Hoeveel bedrijven hebben hiermee te maken?

Vier op de vijf, blijkt uit een peiling van het Nibud uit 2012 onder 550 werkgevers. Bij driekwart van de bedrijven komt geregeld tot vaak een deurwaarder langs die beslag legt op een deel van het loon van een werknemer, het zogenoemde loonbeslag. Doet de baas dat niet, dan kan hij of zij aansprakelijk worden gesteld.

Het beeld is sindsdien weinig veranderd, zegt Joke de Kock, voorzitter van de NVVK - de brancheorganisatie voor schuldhulpverlening. De afgelopen vijf jaar steeg het aantal mensen dat een beroep doet op schuldhulpverlening met bijna 70 procent, blijkt uit cijfers van de NVVK.

Onder de schuldenaars bevinden zich ook werknemers met een modaal of zelfs bovenmodaal salaris. Sterker: de laatste jaren is het aantal mensen met een baan dat bij de schuldhulpverlening moest aankloppen, groter dan de groep die leeft van alleen een uitkering. Hoe dat komt? Simpel, zegt De Kock. “De crisis.”

“Veel mensen hebben hun inkomen zien terugvallen. Mensen die bijvoorbeeld goede banen hadden bij een bank of verzekeraar waren gewend aan flinke bonussen op basis van provisie, maar die beloningsstructuur heeft de overheid twee jaar terug verboden.”

Komt nog eens bij, zegt De Kock, dat mensen vóór de crisis veelal ‘boven hun stand leefden’.

“Een abonnement op dit blad, een abonnement op die sportschool. Het kon niet op aangezien de huizenprijzen stegen en kredieten makkelijk werden verleend. Toen dat klapte, bleven veel mensen vasthouden aan hun oude bestedingspatroon.”

2. Wat kost dat de baas?

Exacte cijfers zijn er niet, maar zowel het Nibud als de NVVK en loonstrookjesverwerker ADP stellen dat werknemers met financiële problemen een flinke kostenpost kunnen worden. Onder meer door de administratieve rompslomp waarmee werkgevers te maken krijgen bij een loonbeslag.

Werknemers met schulden hebben bovendien vaak last van stress en zijn gevoeliger voor fraude en diefstal, blijkt uit de Nibud-peiling. En ze melden zich vaker ziek: werkgevers schatten dat hun mensen jaarlijks zo’n negen dagen thuisblijven vanwege financiële problemen. Per gemiste dag kost dat de baas 223 euro.

Bij Sligro betekent ziekteverzuim extra waakzaamheid, zegt directeur personeelszaken Jeroen de Bree:

“Zo werden we in Amsterdam geconfronteerd met een werknemer die frequent verzuimde aan het eind van de maand. Achteraf bleek dat deze persoon aan het eind van de maand simpelweg geen geld meer had voor een buskaartje.”

3. Doen bedrijven er iets aan?

Vaak wel. Zo informeert De Bree meteen de regiomanager van een werknemer als er bij Sligro een loonbeslag binnenkomt. Zodat hij of zij “op een andere manier” aandacht aan de werknemer kan besteden.

“Mensen in geldnood maken rare sprongen. Dan kan het beter zijn hen in minder kwetsbare posities te plaatsen. Dus niet bij de kassa’s of geld laten tellen.”

In Amsterdam, waar sprake was van een “opvallende toename in het aantal probleemgevallen”, heeft Sligro vorig jaar geëxperimenteerd met een budgetcoach. Met succes, zegt De Bree. Maar aan een preventief beleid, zoals bijvoorbeeld nationale politie heeft, begint Sligro niet. Net als het merendeel van de bedrijven dat in 2012 door het Nibud werd bevraagd.

Want daar zit volgens het hoofd personeelszaken van Sligro juist het pijnpunt:

“Iemands financiële situatie is tamelijk privé. Pas als het gevolgen heeft voor zijn of haar functioneren, bemoei ik me ermee. Eerder gaat het mij niets aan.”

Hoe herken je werknemers met geldproblemen? Tien signalen volgens het Nibud:
1. Verzoek om een voorschot of lening
2. Loonbeslag
3. Ziekteverzuim
4. Werknemer is stressgevoelig
5. Verzoek om meer uren
6. Concentratieproblemen
7. Werknemer leent geld van collega’s
8. Vraag om hulp bij oplossen problemen
9. Fraude of diefstal personeel
10. Werknemer belt met schuldeisers, deurwaarders