Een patent aanvragen doe je met zo’n tekening

Er worden elk jaar meer patenten aangevraagd op Nederlandse uitvindingen, vooral op het gebied van medische en biotechnologie. Met dank aan Philips, dat op één staat.

Het afgelopen jaar zijn flink meer patenten aangevraagd op Nederlandse uitvindingen. Bedrijven, instellingen en onderzoekers deden in 2014 in totaal 8.104 Europese aanvragen voor een octrooi. Dat is 9,1 procent meer dan in 2013.

Dat blijkt uit cijfers van het Europese Octrooibureau (EOB). Nederland passeert daarmee Zwitserland als nummer drie van Europa. Wat zegt dat?

„Dat is gewoon goed nieuws voor Nederland”, zegt Henk Volberda, hoogleraar strategisch management en ondernemingsbeleid aan de Rotterdam School of Management. Hij voert jaarlijks de Erasmus Innovatie Monitor uit. Daaruit bleek dit jaar ook dat Nederlandse bedrijven meer investeren in onderzoek. „Dat is waarschijnlijk een oorzaak.”

Het beeld wordt wel iets vertekend doordat ook patenten meetellen van buitenlandse bedrijven die in Nederland zijn gevestigd, ook als dat is om andere redenen dan het innovatieklimaat. En het aantal patenten is maar één van de factoren die bepalen hoe innovatief een land is.

In Nederland worden de meeste patenten aangevraagd in de sectoren biotechnologie en medische technologie. Dat is deels te verklaren door Philips, dat zich de laatste tijd steeds meer richt op gezondheidstechnologie. Het concern is met 2.317 patenten op afstand de grootste aanvrager van Nederland en de nummer twee van Europa. Vorig jaar was het concern derde.

Samsung voert net als voorgaande jaren de Europese lijst aan. Samsung is een Zuid-Koreaans bedrijf, maar deze cijfers gaan over het aantal aanvragen van patenten die in Europa geldig zijn; de vindingen hoeven niet per se in Europa te zijn gedaan. Opvallend is dat in de Europese topvijf maarliefst drie Aziatische bedrijven staan: behalve Samsung het eveneens Koreaanse LG en het Chinese Huawei.

De Nederlandse ranglijst wordt gedomineerd door grote concerns als DSM, Unilever en Shell. Volgens het EOB komt 30 procent van de aanvragen van middelgrote en kleine bedrijven. „Niet slecht, maar in een echte kenniseconomie wil je dat dat aandeel hoger is”, zegt Volberda. Het aantal patenten dat daadwerkelijk werd toegekend aan Nederlandse aanvragers daalde in 2014 juist iets. Dat komt volgens het EOB door de vertraging in de cijfers. Het duurt vaak zo’n drie jaar om een aanvraag goed te keuren.