Een autootje voor in de keuken

In Amsterdam werd een enorme sportcollectie onder de hamer gebracht. „Mijn god, wat is dit.”

Veilingmeester Geert Postma slijt met straffe hand en tussendoor wat kwinkslagen de omvangrijke collectie van Sjaak van Schijndel. Foto Olivier Middendorp

„Een man zonder vrouw is niks, maar een man zonder verzameling evenmin.” De verzamelaar – zijn naam mag niet in de krant – kijkt schalks als hij deze tegelwijsheid uitspreekt. Alsof hij zeggen wil: ik heb tenminste een doel in mijn leven.

Intussen bladert hij op de laatste kijkdag in veilinghuis Amsterdam Book Auctions gehaast maar geconcentreerd door oude schriften en boeken met voetbalplaatjes, in de hoop iets tegen te komen van NOAD – Nooit Ophouden Altijd Doorgaan – vooral uit de periode 1955-1971, toen de Tilburgse club betaald voetbal speelde. Een hele klus want de verzameling sportmemorabilia die onder de hamer gaat wordt gepresenteerd als de grootste ooit.

Veilinghouder Michael del Pino wist niet wat hij zag toen de familie van de overleden Delftenaar Sjaak van Schijndel contact met hem opnam. De verkoop van Sjaaks verzameling via Marktplaats wilde niet vlotten. Of Del Pino er wat mee kon. Hij kwam, keek en viel van de ene in de andere verbazing. De woonkamer van Sjaak van Schijndels huis stond en hing zó vol miniatuurraceauto's, vaantjes en voetbalshirts, daar was wel een veiling van te houden. Nou en of.

Gipsplaten

Mooi, vonden de erfgenamen. Of Del Pino ook even boven wilde kijken. Daar lagen ook nog spullen. Wat heet, de slaapkamers en een zolder waren volgestampt met boeken, tijdschriften, kranten en tijdschriften. Toen Del Pino dacht dat hij alles had gezien, haalde Van Schijndels broer op een van de slaapkamers een aantal gipsplaten weg en werden nog meer dozen en kratten zichtbaar. „Mijn god, wat is dit?” Del Pino was stupéfait. „Ik wist werkelijk niet wat ik zag. Man, het heeft ons drie weken gekost om de verzameling te sorteren.”

De balans: verzamelde spullen van voetbal, wielrennen en autorace, met een beetje schaatsen en motorrace. Sjaak van Schijndel, die op 70-jarige leeftijd overleed, had zijn voorkeuren. Maar hij heeft bijna zestig jaar dusdanig intensief gecollectioneerd dat er gisteren liefst 900 kavels aangeboden werden, waar bij andere veilingen zo’n 300 à 400 gangbaar is.

Weinig museale waarde

Zeker, een bijzondere verzameling, vooral vanwege de hoeveelheid, maar met weinig museale waarde, zegt verzamelaar Wim, die alleen met zijn voornaam in de krant wil. Het meest bijzonder vindt hij het boekje met door Dick Bruijnesteijn – vooral bekend van de strip Appie Happie – getekende speelkaarten van voetballers. Hij zou gelijk krijgen, want dat exemplaar werd geveild voor 240 euro, een van de hoogste biedingen. Alleen niet door Wim.

Een Belgische liefhebber, die met zijn vrouw een weekend Amsterdam aan de veiling had vastgeknoopt en met een bestelauto vol boekjes en plaatjes terug keerde, wil evenmin zijn naam geopenbaard hebben. Alsof verzamelen van sportparafernalia een duistere bezigheid is.

Nou, dat geldt niet voor Ryks de Jong, die vanuit Nijmegen naar Amsterdam was gekomen. Hij zocht wielrenplaatjes, liefst zonder handtekening. Daarmee worden de plaatjes vernield, vindt hij, vooral als de handtekening met een dikke stift is gezet. Zijn kennersoog scant de fotootjes, waarna hij in een oogwenk ziet of ze origineel zijn. In dit geval valt hem dat erg mee. De veiling bevalt hem. Hoeft De Jong eens niet te scharrelen op beurzen of rommelmarkten en te dealen met allerhande handelaars.

Wat hij met de plaatjes doet? Met enige regelmaat naar kijken. „Als thuis iedereen naar bed is, pak ik vaak mijn verzamelboeken en blader erdoor. Dan geniet ik.” De Jong worstelt alleen met de ruimte voor zijn verzameling.

Zijn vrouw heeft de benedenverdieping en de slaapkamer tot verboden gebied verklaard; de speciale verzamelingkamer wordt langzaam aan wat krapjes. Er komt pas weer ruimte beschikbaar als zijn zoon het ouderlijk huis verlaat. Voorlopig moet hij nog even een creatieve oplossing vinden, want De Jong sloeg op de veiling een aardige slag.

Niet getrouwd

Michiel de Wit uit Laren bekijkt buitengewoon geïnteresseerd de vitrines met miniatuurauto’s. Mooi, maar hij zal een bod doen op slechts één exemplaar: een Formule 1-racewagen van Alfa Romeo, het Italiaanse merk waarvan hij miniatuurauto’s verzamelt. „En die staan gewoon in vitrines in de woonkamer en de keuken”, zegt hij met een knipoog naar Ryks de Jong. „Maar ik ben dan ook niet getrouwd.”

Hoe uniek Van Schijndels verzameling ook is, de belangstelling voor de veiling viel ietwat tegen. Niet meer dan een tiental aanwezigen, dat wel concurrentie ondervond van biedingen via telefoon en internet, zelfs tot in Rusland en de Verenigde Staten toe. Maar de verkoop leed er volgens Del Pino niet onder. Hij is tevreden. Nee, omdat het in dit geval om één klant gaat, kan hij om privacyredenen niets zeggen over de opbrengst.