De zorg innoveert niet, want de dokter is te sloom

Foto ANP

Het werk in een operatiekamer is niet altijd even spannend. Een chirurg mag snijden, maar assistenten staan soms urenlang alleen weefsel opzij te houden. “Toen ik de operatieruimte binnenliep en de assistenten zo bezig zag, dacht ik: dat moet beter kunnen”, zegt ingenieur Joris Jaspers (44). Hij werkt als Hoofd Innovatie van Medische Technologie in ziekenhuis UMC Utrecht.

Jaspers bedacht de Mofixx, een apparaatje dat de operatiecamera vasthoudt, zodat assistenten dat niet meer urenlang hoefden te doen. Inmiddels hebben meerdere academische ziekenhuizen het al gebruikt, en komt het eind dit jaar definitief op de markt.

De Mofixx is maar één voorbeeld van zorginnovatie. Wie zich er even in verdiept, kan online de meest bijzondere en slimme ideeën, apps en medische gadgets vinden. Van een technologisch hoogstandje als een 3D-geprinte schedel tot een app die je bekkenbodemspieren helpt te trainen om urineverlies tegen te gaan. De Nederlandse Vereniging van Ziekenhuizen lanceerde deze maand een website met een aantal goede voorbeelden van innovaties “zodat ziekenhuizen van elkaar kunnen leren”, aldus de persvoorlichter.

Heeft je dokter ervan gehoord?

Maar grote kans dat je dokter er nog nooit van heeft gehoord. En wie met een hightech oplossing voor een gekneusde pols bij de dokter komt (‘op internet stond dat dit goed werkte’) krijgt eerder een vermaning om niet zelf voor Google-dokter te spelen, dan dat de arts enthousiast opspringt.

Het duurt soms jaren duurt voor een nieuwigheid doordringt in de zorgsector, ondanks dat er tientallen platformen, bedrijven en afdelingen zich specifiek richten op zorginnovatie. “Artsen en verpleegkundigen zijn niet gewend zich elke dag af te vragen of hun manier van werken, of hun materiaal, wel de slimste, goedkoopste of efficiëntste is”, zegt Jaspers.

Toch loont het voor een arts om iets innovatiefs te bedenken. Al is het alleen maar omdat veel ziekenhuizen een uitvindersbeloning verstrekken. Jaspers:

“De bedenker van een goed product of idee krijgt een percentage van de winst als het product op de markt wordt gebracht.”

Drie zorgvernieuwers in de praktijk:

1. Dashboard voor de dokter
Wat? Med Canvas
Oprichter: Finn Hansen
Fase: net begonnen met bedrijf
Hoe werkt het? De software die artsen gebruiken om de medische informatie van patiënten te organiseren werkt onoverzichtelijk en niet intuïtief, vindt Hansen. “Vaak hebben ze een ouderwetse, DOS-achtige interface.” Hij werkt aan een dashboard voor artsen waar de informatie overzichtelijker wordt gepresenteerd, zodat het analyseren van belangrijke informatie ook makkelijker wordt.
Tip: Hansen:

“Werk nauw samen met je eindgebruikers. Wij hebben veel dokters geïnterviewd om erachter te komen wat voor product ze willen.”

2. Meetinstrument voor controle
Wat? ScopeControl
Oprichter: Bert Dommerholt (59)
Fase: nu op de markt
Hoe werkt het? Bij kijkoperaties worden endoscopen gebruikt, maar er waren geen middelen om te controleren of de starre endoscoop wel goed werkt. Gevolg was dat operaties langer duren als bleek dat de endoscoop niet goed had gefunctioneerd. Het ontwikkelen van de ScopeControl duurde anderhalf jaar, en is sinds eind 2013 op de markt. In 80 procent van de academische ziekenhuizen in Nederland wordt-ie nu gebruikt.
Tip: Dommerholt:

“Ga een samenwerking aan met een universitair ziekenhuis. Zij hebben soms geldpotjes en de acceptatie uit de markt gaat veel sneller met een goede referentie als dat van een ziekenhuis.”

3. Makkelijker afspraken maken
Wat? TandartsBon
Oprichter: Sinan Belhawi
Fase: goed begonnen, stagnatie
Hoe werkt het? De start-up van geneeskundestudent Sinan Belhawi wilde het afspraak maken bij een tandarts – en later ook artsen – makkelijker maken door online een dichtstbijzijnde tandarts te zoeken en vervolgens een afspraak in te plannen. Maar ondanks het idee konden ze geen investering of lening vinden en worden nu overgenomen door de Engelse start-up Zesty, die met iets soortgelijks bezig is in Engeland.
Tip: Belhawi:

“Als het niet lukt om door te groeien of kapitaal op te halen, kijk wie met hetzelfde idee bezig is en bedenk of je je kunt laten overkopen of kunt samenwerken.”