Apple, Google, Amazon en de trollen

Flickr.com/eirikso

Net nu de jarenlange patentenoorlog tussen de grote smartphonemakers afgelopen lijkt, moet Apple van de rechter 469 miljoen euro boete betalen aan het volstrekt onbekende bedrijfje Smartflash. Apples iTunes-winkel maakt namelijk inbreuk op een erg breed geformuleerd patent dat Smartflash in 1999 verkreeg.

Dit patent beschrijft een algemene methode voor het downloaden van en betalen voor verschillende soorten data, waaronder audio, video, tekst, software, games. Kortom: een downloadwinkel. Naast Apple heeft Smartflash ook rechtszaken aangespannen tegen onder meer Google, Amazon en Samsung.

Smartflash Patent 7334720

Op papier is Smartflash een bedrijf: op de site staat dat het ‘platformtechnologie ontwikkelt’ en daarmee ‘een revolutie in de wereldwijde informatietechnologie veroorzaakte.’ Hoe, blijft achterwege. Er rolt geen product van de band, er valt niets te downloaden.

Een non-bedrijf dus. Beter bekend als een patent troll. Een holding die bestaat uit een stapel oude patenten en een legertje juristen. Hun specialiteit: geen licenties aanbieden op technologie, maar wachten tot een grote partij op de markt komt en dan met een verbod en schadeclaim zwaaien.

Trollenplaag

Apple, met 180 miljard dollar in kas, wordt het vaakst door trollen geplaagd. Het kan een half miljard best missen - dat is niet het probleem. Het probleem is het Amerikaanse patentensysteem, vinden techbedrijven. Dat speelt zulke rechtszaken in de hand. Volgens het Amerikaanse Patent Freedom, een verbond van bedrijven, verzesvoudigde tussen 2003 en 2013 het aantal claims door patenttrollen tot 5.000.

Er komt wel verbetering in, dankzij uitspraken die het Amerikaanse Hooggerechtshof vorig jaar deed. Het is nu makkelijker voor de aangeklaagde partij de proceskosten op de eiser te verhalen als die in het ongelijk wordt gesteld. Er kan ook geen patent meer worden aangevraagd op een specifieke handeling op een computer. Denk aan het versturen van een type document. Of, zoals bij Smartflash, het downloaden en betalen van een bestand.

Europese trollen

In Europa zijn de patenttrollen minder machtig. De verliezer van een rechtszaak draait hier voor de proceskosten op, dat maakt claims een stuk risicovoller. Een ander obstakel is dat veel patentzaken in Europa per land worden geregeld, al werkt de EU wel aan een Eengemaakt Octrooirecht.

De veranderingen in Europa werden bespoedigd door conflicten tussen Apple en Samsung. Die begonnen rond 2011. Beide bedrijven probeerden elkaars smartphones te verbannen in meerdere landen. Het werd de grootste patentenoorlog uit de geschiedenis. Wereldwijd bogen rechters zich over de allerkleinste details van de telefoon.

Munitie in de strijd

In de smartphone komen twee machtige industrieën bij elkaar: de computerwereld en de telecombranche. Ze hebben elkaars uitvindingen nodig voor succesvolle producten. Bedrijven als Nokia, Ericsson en Nortel deden veel uitvindingen in de communicatietechnologie, terwijl Apple, Google en Microsoft de software ontwikkelden.

Kent Walker, de juridische baas van Google, zei in 2011 in NRC Handelsblad: “In elke telefoon zitten wel 250.000 patenten. Als die elk een cent kosten, betaal je 2.500 dollar voor een telefoon.” Bedrijven moeten dus wel over patenten onderhandelen en licenties ruilen. Inmiddels heeft Apple buiten de VS alle zaken met Samsung geschikt. Begin dit jaar legde Microsoft een geschil met Samsung bij.

Balanceren

Patenten worden ook ingezet als pr-middel voor een nieuwe techniek die bredere steun nodig heeft. Zo gaf Tesla vorig jaar patenten vrij voor technologie van accu’s. Toyota maakte onlangs bekend patenten vrij te geven voor hun auto die rijdt op waterstof.

Beide bedrijven hebben er baat bij als zoveel mogelijk anderen hun technologie omarmen. Zo hopen ze een infrastructuur van laadstations en tankstations te creëren waar hun eigen producten van profiteren: innovatie en eigenbelang tegelijk.