Agenten schieten dakloze man dood in LA, een omstander filmt

Screenshot uit de video.

Motherfucker. Motherfucker. Motherfucker. Zo reageert een omstander op de gebeurtenis die zich voor zijn ogen afspeelt: agenten worstelen met een zwerver, en schieten hem dood. Een video van het incident in Los Angeles is in elf uur tijd meer dan vier miljoen keer bekeken.

Op de video, door de getuige op Facebook geplaatst, is te zien hoe vier agenten in een strijd zijn verwikkeld met de man. Tot twee keer zegt een agent: drop the gun! De strijd eindigt in een aantal schoten (op de video zijn het er vijf). In de tussentijd vindt op de voorgrond ook nog een arrestatie plaats van een vrouw die een op de grond gevallen politieknuppel oppakte.

Let op: de video kan als schokkend worden ervaren.

De reactie van de politie

De politie laat weten de beelden nauwkeurig te onderzoeken. Wat tot nu toe bekend is: de agenten kwamen in actie na een melding van een overval door de man, aldus een woordvoerder van de politie van Los Angeles tegen de lokale krant Los Angeles Times. Het liep uit op een worsteling, “duidelijk om het politiewapen”, dat zou zijn afgepakt door de man. De agenten gebruikten eerst een stroomstootwapen, maar dat had volgens de woordvoerder geen effect. Drie agenten schoten op hem.

Wat is er gebeurd?

Veel is echter nog onduidelijk. Getuigenverklaringen spreken elkaar tegen. Een omstander zegt op de video verbouwereerd dat de dakloze man ongewapend was, en dat ten minste zes agenten zich over hem ontfermden. Een andere getuige zegt tegen de Los Angeles Times dat de man “absoluut niet bedreigend” was. De politie heeft niet gezegd of de man gewapend was.

Ook over de identiteit van de man heeft de politie niets losgelaten, maar getuigen zeggen de Los Angeles Times dat het om een bekende dakloze uit de buurt gaat, met de bijnaam ‘Afrika’. Een buurtbewoner zegt dat de man sinds vier of vijf maanden in de buurt woont. Daarvoor heeft hij volgens haar tien jaar in een psychiatrische inrichting doorgebracht, waar hij onlangs werd ontslagen.

Schietincidenten aan orde van de dag

Dodelijke schietincidenten door autoriteiten zijn in de VS aan de orde van de dag. Ze worden niet onafhankelijk bijgehouden, maar het (incomplete) overzicht van Wikipedia noteert er bijna 600 vorig jaar. En op vrijwillige basis meldden korpsen aan de FBI in 2013 meer dan vierhonderd ‘justifiable homicides’ – gevallen waarbij de politie het recht had om te schieten. Het aantal dode agenten door geweervuur daalt de laatste jaren juist: in 2013 waren het er dertig, twee jaar eerder 48.

Politiegeweld leidde onlangs nog tot grote protesten, in verschillende staten. Excessief geweld, oneerlijke behandeling, discriminatie en straffeloosheid bij de politie zijn sinds ‘Ferguson’ weer onderwerp van debat. Afgelopen augustus doodde een politieagent de 18-jarige Mike Brown, in de Amerikaanse stad Ferguson, in de staat Missouri. Volgens demonstranten kwam dat omdat Brown Zwart was, en de agenten blank.

CNN interviewde de ouders van Brown:

Filmen = ophef = impact

Niet al die schietpartijen veroorzaken ophef of komen uitgebreid in het nieuws. Maar de kogels die de politie in LA op de dakloze man afvuurde, zijn gefilmd. En dat maakt een groot verschil, daar is ook de politie zich bewust van. Zo zegt de baas van de politie van Los Angeles:

“Natuurlijk zijn we ons bewust van die video. Elke video waarin iemand zijn leven verliest na een worsteling met de politie, zal verontrustend zijn. Zoiets is voor agenten zorgwekkend om te zien.”

Op social media zijn mensen verontwaardigd. De video op Facebook is ruim 160.000 keer gedeeld.

Twitter avatar mistressmatisse mistressmatisse It’s disturbing to know that on any given day, I can watch a BRAND NEW video of someone be killed by police. http://t.co/IlHCl5L68r
Twitter avatar vixen2011babe Linda Hughes What is wrong with these people!! Video shows LAPD officer shoot dead homeless man in broad daylight http://t.co/iRJBoUClWl via @MailOnline

Mag de politie ‘zomaar’ moorden?

De wetgeving rond politiegeweld is in de VS zeer versnipperd, schreef Maartje Somers eerder in NRC Handelsblad (€):

“Landelijk is alleen vastgelegd dat politie mag schieten als een verdachte een gevaar voor zijn omgeving vormt, of als een agent ‘een redelijk vermoeden’ heeft dat hij of een collega in levensgevaar zijn. Per staat en district werken de meer dan 17.000 politiemachten in de VS met hun eigen regels. Lokale jury’s bepalen de grens tussen geoorloofd en ongeoorloofd geweld.”

Lees vandaag in nrc.next ‘Er is een oplossing voor het politieracisme in de VS’, over het boek Ghettoside, een hit in de VS (€).
Lees ‘De opkomst van de vechtagent’ door redacteuren Elsje Jorritsma en Maartje Somers.