Waarom is de ‘lean start-up’ zo populair?

Foto Betsy Weber (CC Flickr)

Niet eerst een uitgewerkt plan maken, maar beginnen met een simpel prototype om een aanname te testen: dat is de kern van de lean start-up-methode. Grondlegger is Eric Ries, internetondernemer en auteur van The Lean Startup (2011).

Zijn aanpak is razend populair onder internetondernemers, maar ook bij mensen die een groot bedrijf, de overheid of in de wetenschap werken. Dat komt doordat Ries de term ‘start-up’ breed definieert: iedereen die iets nieuws probeert op te zetten met een onzekere uitkomst, is volgens Ries bezig met een start-up.

Morgen spreekt Ries in Amsterdam. Tickets kosten 395 euro, toch komen er meer dan vijfhonderd mensen. Waarom is hij zo populair?

1. Het gaat tegen bestaande wijsheden in

De methode van Ries gaat lijnrecht in tegen bestaande managementtheorieën, zegt internetondernemer Daan Weddepohl, oprichter van de deelplatform Peerby. Hij putte inspiratie uit Ries’ werk.

“Bij alle bedrijfskunde-opleidingen leer je: ga eerst lang nadenken, schrijf een dik businessplan en maak dan pas je product. Maar als je iets heel nieuws wilt maken, loop je onherroepelijk tegen allerlei onvoorziene problemen aan. Je kunt veel beter direct iets maken en al doende leren wat werkt en wat niet.”

Vooral in de VS en Nederland zijn ze heel geïnteresseerd in lean start-ups:

2. Na de dotcom-bubble van 2000 is voorzichtigheid geboden

Start-ups als Webvan.com en Pets.com kregen in de jaren ’90 al in de allervroegste fase reusachtige sommen geld om hun product meteen grootschalig te introduceren – en gingen vervolgens tijdens de Dotcomboom in 2000 op spectaculaire wijze failliet.

Sindsdien geldt het adagium dat start-ups ‘lean’ (slank) moeten opereren. Ries adviseert start-ups om in de beginfase met een klein team zo veel mogelijk te experimenteren. Pas als er een product ligt waarvan met enige zekerheid valt vast te stellen dat het levensvatbaar is, is het moment aangebroken voor grootschalige uitrol.

3. Start-ups hebben er baat bij, dus grote bedrijven willen ook

Met de hete adem van innovatieve start-ups in de nek, willen ook grote bedrijven ‘lean’ werken. Bij de afdeling Personal Care van Philips wordt sinds vijf maanden geëxperimenteerd met de lean start-up-methode. Online marketingdirecteur Hugo Raaijmakers:

“Alle succesvolle start-ups werken zo. Dus wij dachten: waarom pakken wij het niet ook zo aan? Dertig man werken nu in kleine teams, als start-ups binnen een groot bedrijf.”

Het is een totaal andere manier van werken, zegt Raaijmakers. “Als je met met de lean start-up-methode aan de slag gaat binnen een groot bedrijf, merk je al gauw dat je meer structuur moet aanbrengen.” De ‘start-ups’ binnen de afdeling van Raaijmakers worden daarom strak aangestuurd, vertelt hij:

“De rollen zijn strikt verdeeld, iedereen weet precies wat hij moet doen. De teams werken ook niet aan eigen projecten, maar aan producten binnen nieuwe domeinen die vooraf zijn geformuleerd. Zo maken we het proces voorspelbaarder.”

Het grote gevaar: lean wordt een lege marketingterm

Robbert van Geldrop, oprichter van de ‘Dutch Lean Startup Circle‘, betwijfelt of grote bedrijven met de lean start-up-methode moeten werken. Aanvankelijk kwamen er vooral ondernemers bij zijn lean start-upgroep, maar de laatste tijd melden steeds meer consultants zich aan, vertelt hij.

“Zij willen aansluiting bij de nieuwe managementtrend, maar hebben zelf nooit bij bij een start-up gewerkt. Iedereen is welkom hoor, maar het gevaar bestaat dat ‘lean start-up’ uitholt tot een lege marketingterm.”

De lean start-up-methode kent een belangrijke voorwaarde, zegt Van Geldrop: de motivatie van de ondernemer.

“Je kunt niet een bedrijf binnenlopen en zeggen: dit is het boek, hier heb je een coach, hup, innoveren maar. Je moet eerst weten waaróm je iets wilt maken.”