Zo’n station, daar betaal je als Delftenaar toch graag extra belasting voor?

Foto ANP

De eerste indruk: wat laag. De tweede indruk: wat mooi.

Veel hoofden zullen achteroverbuigen als vandaag het nieuwe station van Delft in gebruik wordt genomen. Het plafond trekt alle aandacht. Over een oppervlakte van 7.700 m2 is een plattegrond van Delft uit 1876 op de lamellen geprint. In Delfts blauw.

De opening van het station, inclusief spoortunnel van 2,3 kilometer en een ondergrondse stalling voor 5.000 fietsen, markeert een grote verandering voor Delft. Vanaf vandaag rijden de 350 treinen die dagelijks Delft passeren onder het centrum door, in plaats van er dwars doorheen. Het viaduct uit begin jaren 60 en het oude spoor worden afgebroken. Het 19de eeuwse stationsgebouw, eigendom van NS, krijgt een nog onbekende horecabestemming. Het einde van zes jaar werkzaamheden rond station Delft komt in zicht.

Tot zover het goede nieuws.

Zeg maar curatele

Delft staat aan de rand van een bankroet en onder verscherpt toezicht – zeg maar curatele – van de provincie. Het college van B en W ziet geen uitweg uit de financiële problemen en hanteert voor de komende vier jaar een niet-sluitende begroting. De wethouder Financiën: “De grens is echt bereikt.” De wethouder Grondzaken en Vastgoed:

“Zonder hulp van buiten gaan we het niet redden.”

Het nieuwe station is niet de oorzaak van de financiële ellende. ProRail heeft het station en de spoortunnel naar eigen zeggen gebouwd binnen de geplande tijd en het geplande budget. De gemeente beaamt dat.

Tegenvallers bij de ontwikkeling van het hele project eromheen, Spoorzone Delft, zijn volgens de gemeente de oorzaak. Tussen de historische binnenstad en het westelijke deel van Delft verrijst een nieuwe woonwijk, met veel groen en water, gereed in 2030. Nieuw Delft, gebouwd op het dankzij de tunnel vrijgekomen gebied tussen Gamma en DSM, verbindt de twee stadsdelen die door het spoor waren gescheiden.

De totale kosten van het project - ruim 1 miljard euro - werden als volgt verdeeld:

Delft zou, zo was de bedoeling, de bijdrage aan Spoorzone betalen uit grondverkoop aan projectontwikkelaars die de geplande 1.200 woningen van Nieuw Delft gingen bouwen.

Maar toen: de grondprijzen daalden, ontwikkelaars trokken zich terug, huizenkopers bleven weg. Inmiddels loopt het tekort op tot mogelijk 80 miljoen euro.

In combinatie met andere tegenvallers leidde dit in de vorige collegeperiode al tot bezuinigingen van 57 miljoen euro, op een totale begroting van circa 350 miljoen. Voor de periode 2015-2018 zou nog eens 18 miljoen moeten worden bezuinigd om de begroting rond te krijgen. Maar meer dan 12 miljoen bezuinigen zou leiden tot onaanvaardbare afbraak van voorzieningen.

Gevolg: tekorten.

De enige mogelijke oplossing voor Delft is coulance van provincie en Rijk. Omdat de gemeente de begroting eind vorig jaar niet alleen niet-sluitend maar ook te laat vaststelde, staat Delft nu onder verscherpt toezicht van de provincie.

Wat merk je er als inwoner van?

De gevolgen zijn aanzienlijk. Volgens het blad Binnenlands Bestuur zijn de woonlasten in Delft 13 procent hoger dan elders. Binnen de 35 grootste gemeenten heeft Delft 9 procent meer ozb en 16 procent meer reinigings- en rioolheffingen. Met gemiddelde lasten van 800 euro per woning is Delft de op een na duurste grote gemeente.

Het gebouw is te groot, erkent de gemeente bovendien. Zeker omdat het aantal ambtenaren door noodzakelijke reorganisatie terugloopt: de huidige 1.041 formatieplaatsen zijn in 2018 teruggebracht tot 675 plaatsen. Een deel van de ruimte zal worden verhuurd aan derden. Het gerucht dat de gemeente het stadskantoor al voor ingebruikname wil verkopen en vervolgens terughuren, wordt niet ontkend.

“We houden alle opties open.”