Help, ik heb een spaarhypotheek!

Ik las dat de deflatie ervoor zorgt dat de maandelijkse lasten van mijn spaarhypotheek stijgen. Hoe kan ik dit negatieve effect beperken?

Een mens lijdt vaak het meest door het financieel lijden dat hij vreest. Denk maar aan crisiskrantenkoppen als: ‘Spaargeld gaat op in rook’, ‘Bloedbad op aandelenbeurzen’ of ‘Pensioenen niet geïndexeerd’. Dat soort berichten hebben veel Nederlanders gillend in de gordijnen gejaagd. De laatste tijd zijn er nieuwe paniekthema’s, zoals de lage spaarrente, (rest)schulden bij verkoop van je huis en – sinds kort – het deflatiespook. En dit trio kan zich tegelijk manifesteren bij mensen met een spaarhypotheek.

De laatste is decennia als wonder van zekerheid en fiscaal vernuft gezien: als de ideale manier om dertig jaar belastingvrij te sparen én fiscaal aftrekbaar geld te lenen. De nadelen wuifde iedereen weg. Maar de spaarhypotheek is zo inflexibel als beton. Je zit er minimaal twintig jaar aan vast; wie eerder wil uitbreken, betaalt daar een hoge (fiscale) prijs voor. Dat breekt je op als je wilt emigreren, scheiden of meer aflossen. Kan deflatie je woonlasten ook opjagen?

Deflatie maakt elke hypotheek duurder. Ze raakt de spaarhypotheek op meerdere manieren. Zo stijgt de waarde van je schuld erdoor. Hoe langer je al een hypotheek hebt, des te kleiner die stijging is. Ten tweede verlaagt de Europese Centrale Bank de rente meestal bij (dreigende) deflatie. Dan dalen – na je rentevaste periode – je hypotheek- en spaarrente. Dan betaal je netto wel minder rente, maar je moet maandelijks een hogere spaarpremie betalen.

Hypothecair wiskundige Pierre Otten berekende de gevolgen van deflatie voor je netto maandlasten. Wat blijkt: deflatie doet de netto maandlasten van een spaarhypotheek pas stijgen vanaf het 16e jaar van de looptijd. Die stijging is op haar hoogst als je vanwege je inkomen de hypotheekrente aftrekt tegen het hoogste belastingtarief van 51 procent. Met een spaarhypotheek van, zeg, twee ton stijgen dan bij een rentedaling van een half procent je netto maandlasten in het 26e jaar van de looptijd met 31,80 euro. De prijs van een gezinsportie bij de Chinees, kortom.

Wil je vanwege hogere kosten eerder van je spaarhypotheek af? Overleg met bank of adviseur over de beste strategie. Harde voorwaarde van een spaarpolis is dat hij minstens twintig jaar loopt – anders geeft de fiscus je een vette boete. En je hoogste storting mag hooguit tien keer het bedrag zijn van je laagste. Let ook op dat je niet meer spaart dan het fiscaal vrijgestelde bedrag. Soms zijn er ook (verborgen) stortingskosten. Meevaller: iedereen met een spaarhypotheek van vóór 2013 heeft recht op gratis advies van zijn hypotheekverstrekker. Daar heb je bij het afsluiten – meestal zonder het te beseffen – duizenden euro’s provisie voor betaald.