Een verdwaalde moraalridder in de Tweede Kamer

foto anp

Cynisch werd weleens opgemerkt dat zij met het leed van de hele wereld op haar schouders door de gangen van de Tweede Kamer schuifelde. En inderdaad, de zorgen dropen van de vorige week overleden Cathy Ubels af, van 1982 tot 1986 voorzitter van de eenmansfractie van de Evangelische Volkspartij (EVP).

Armoede, onrecht, ongebreidelde consumptiegroei en vooral bewapening; zij hekelde het allemaal met een ongekende verbetenheid, meestal voorzien van een scherpe beschuldiging aan het adres van het CDA, de partij waar zij vandaan kwam. „Een moraalridder van de ergste soort”, oordeelde historicus Wim Berkelaar in 2000 in een artikel in het Historisch Nieuwsblad over de rol van gereformeerden in de naoorlogse Nederlandse politiek.

De EVP was in 1981 opgericht door veelal uit de Anti Revolutionaire Partij afkomstige teleurgestelde CDA’ers. Het waren de jaren van het zwaar gepolitiseerde kruisrakettendebat. De vraag of Nederland kruisraketten met kernlading moest plaatsen als antwoord op de dreiging van Russische SS20-raketten zorgde voor sterke verdeeldheid binnen het toen nog maar net officieel opgerichte CDA.

Het lukte de EVP in 1982 met Cathy Ubels als lijsttrekker met één zetel in de Tweede Kamer te komen. Van de 56.466 stemmen waren er vier jaar later nog maar een kleine 22.000 over. Veel te weinig voor een Kamerzetel en de carrière van Cathy Ubels was voorbij.

De EVP zou drie jaar later samen met PPR, CPN en PSP opgaan in GroenLinks, maar daar was Ubels niet meer bij. „We hebben vrij snel na de verkiezingen van 1986 het contact met haar verloren”, zegt Hans Feddema, één van de oprichters van de EVP die de partij in 1989 GroenLinks in loodste. Ze kon volgens hem bevlogen spreken, „maar”, zegt hij „het parlementaire handwerk ging haar minder goed af.”

Met slechts die ene zetel stelde de EVP getalsmatig weinig voor in de Kamer. Toch wist Ubels bij veel CDA’ers een gevoelige snaar te raken met haar permanente appèl op hun geweten. „Misschien is het gif dat u in de harten van mensen zaait nog ernstiger dan de wapens’’, beet een tot het uiterste getergde premier Lubbers haar eens toe tijdens een van de vele kruisrakettendebatten.

Cathy Ubels was in de Tweede Kamer vooral ook een eenzame figuur die ooit met een briefje van vijf gulden klaar zat toen een bode langs kwam met een stembus voor de stembriefjes. Ze boog zich naar de man toe en fluisterde: „Voor wie is het?”

Mark Kranenburg