De betere boon

Bonen zijn de bom. Maak kennis met zes bijzondere soorten.

Bonen erbij. Zo heet de nieuwste campagne van Hak. Op televisie kunnen we zien hoe Herman den Blijker midden in een bonenveld staat te kokkerellen met bonen uit een potje. Hij mietert ze in de Italiaanse pastasaus, in een maaltijdsoep en in een Chinees roerbakgerecht. „Nog lekkerder met de nieuwe bonenmixen van Hak.” Op de website vermeldt de conservenkoning dat het de bedoeling is om met deze reclames „in te breken op het vaste weekmenu van Nederlanders”. Bonen, of peulvruchten, passen helemaal in de hedendaagse en nieuwe manier van eten, aldus de website.

Laten we even in het midden houden of de bonen van Hak nu echt de beste keuze zijn, maar ongelijk hebben ze niet. Peulvruchten, en dus ook bonen, zijn gezond, duurzaam, veelzijdig en ook nog eens goedkoop. Dat kun je van vlees toch minder makkelijk zeggen. Wie minder dierlijk en meer plantaardig eiwit wil eten, kan eigenlijk niet om deze vlinderbloemige familie heen. Maar dan moet je ze wel goed combineren. Peulvruchten bevatten namelijk weliswaar veel aminozuren, maar niet alle essentiële. Zo zitten in peulvruchten relatief veel lysine en isoleucine, maar weer weinig methionine en tryptofaan. Die laatste twee zijn juist weer wel volop te vinden in graanproducten. Goed idee dus om bij je erwtensoep een sneetje roggebrood te eten, en chili con carne met rijst. En humus met tahin geeft ook een perfecte balans, want sesamzaadjes bevatten toevallig veel methionine. De sojaboon is de enige plantaardige eiwitbron die wel de juiste combinatie essentiële aminozuren bevat. Vandaar dat het zoveel gebruikt wordt als vleesvervanger.

Het huistijdschrift van Albert Heijn, Allerhande, heeft deze maand ook een special over koken met granen en peulvruchten. De grootgrutter gaat met z’n tijd mee en verkoopt heugelijk genoeg sinds kort Dupuislinzen en zelfs adukiboontjes. Nog even en er is geen enkel excuus meer om niet regelmatig peulvruchten op tafel te zetten. Nou ja, behalve voor wie snel last krijgt van gasvorming dan. Ieder boontje heeft zijn toontje. Of zoals de Italianen zeggen: Gli amici sono come i fagioli, parlano di dietro. (Vrienden zijn net als bonen, ze praten achter je rug.)

Peulvruchten bevatten bepaalde koolhydraten die de mens niet kan verteren, zoals oligosachariden. Voor wie er gevoelig voor is, is het handig om te weten dat sommige peulvruchten meer storm veroorzaken dan andere. Linzen, spliterwten en adukiboontjes zijn wat dat betreft het mildst. Limabonen en sojabonen zijn juist weer beruchte gasvormers. Algemeen geldt: gooi het weekvocht van peulvruchten weg en kook ze in schoon water. Kook ze goed gaar. En gebruik kruiden en specerijen die de darmen helpen, zoals kurkuma, komijn, gember, venkel en salie.

Laten we eens een paar bijzondere bonen onder de loep nemen.