Zo veranderden zij de wereld (van de tv)

Vandaag gaat seizoen 3 van House of Cards in première op Netflix. Alle afleveringen zijn weer in één keer te kijken (voor als je nog niks te doen had dit weekend). Dit is hoe de serie de televisiewereld veranderde.

Foto Netflix

Zelfs acteur Kevin Spacey had zijn twijfels. Een remake van een Brits politiek drama zag hij wel zitten, maar bij Netflix? Alleen op internet? En alles in één keer online?

Maar House of Cards kwam er – in 2013. Netflix bestelde een heel seizoen met Spacey in de hoofdrol, zonder dure pilots vooraf. Morgen gaat het derde seizoen van de viervoudig Emmy-winnaar in première op de online videodienst.

Eind vorig jaar had Netflix 57 miljoen abonnees in vijftig landen – waaronder naar schatting een half miljoen Nederlandse huishoudens. Binnen twee jaar wil Netflix uitbreiden naar tweehonderd landen. House of Cards in Kirgizië of Fiji, schamperden critici? Dan moet daar eerst op grote schaal snel internet komen. En juridische hobbels overwinnen: in Frankrijk kampte Netflix met problemen, omdat de gebruiksvoorwaarden in het Engels zijn.

‘Original content’ is essentieel voor die groei: series die nergens anders te zien zijn trekken abonnees. Netflix laat dit jaar 320 uur aan nieuwe series maken (plus films, documentaires, stand-up comedy). Dat is het drievoudige van 2014.

De dure serie Marco Polo – 80 miljoen euro voor één seizoen – werd volgens Netflix goed bekeken, maar kreeg ook slechte recensies. Het echte succes moet (weer) komen van House of Cards en Orange is the new black, dat later dit jaar z’n derde seizoen kent. Wie afgaat op de eerste (redelijk) positieve recensies van ‘HoC 3’ moet concluderen dat het effect van de serie nog wel even aanhoudt.

Vier manieren waarop House of Cards de televisiewereld beïnvloedde.

1. House of Cards veranderde de industrie

Netflix, ooit postorderbedrijf voor dvd’s, was lang een van de grootste klanten van de Amerikaanse posterijen. In korte tijd is Netflix gedigitaliseerd. Van schijfjes naar streaming video. Nu is het een van de grootste gebruikers van internet. „Destijds verhuurde Netflix goede films en ‘crappy’ series”, zei de twee weken geleden overleden mediacriticus David Carr van The New York Times onlangs. „Nu is het andersom: slechte films, goede series.” Volgens Carr wilden de grote studio’s niet langer goede titels ter beschikking stellen aan een concurrent. En daarom is Netflix zelf series gaan maken. Nu ook andere technologiebedrijven zoals Amazon en Yahoo veel geld investeren in ‘original content’ spreekt Hollywood van een nieuwe ‘Golden Age of Television’. Bekende acteurs kiezen vaker dan vroeger voor tv. Daar zijn de budgetten hoger en de verhalen origineler.

2. House of Cards veranderde tv-series

Hoe HoC wordt verspreid heeft grote gevolgen voor de inhoud van series. Wie 13 afleveringen van een uur kan maken, heeft tijd om een verhaal te vertellen. En wie weet dat afleveringen niet regelmatig worden onderbroken door reclame, hoeft geen onhandige cliffhangers meer in te bouwen om kijkers vast te houden na de break.

„Traditionele tv sterft uit”, zei Dana Brunetti, producent van House of Cards, vorig jaar op het SXSW-festival in Austin. „Digitale distributie, daar gaat het allemaal heen. Iedereen gaat op termijn series verspreiden zoals Netflix. Zij moeten altijd en overal beschikbaar zijn, op alle apparaten.”

3. House of Cards veranderde ons kijkgedrag

Bingewatching – veel afleveringen achter elkaar zien – komt vrijwel geheel op conto van Netflix. Met name hogeropgeleide jongeren kijken anders tv door digitale diensten. De gemiddelde kijktijd in Nederland is al jaren circa drie uur, maar jongeren kijken korter en ouderen langer. Nadeel van bingewatchen: de gezamenlijke beleving, met elkaar napraten over de tv van gisteren, ontbreekt. Sociale media hebben dat weliswaar overgenomen, maar in afwijkende vorm.

4. House of Cards veranderde de concurrentie

Netflix geeft de concurrentie voor regulier tv-drama een gezicht. Met HoC bleek online-tv ook kwaliteit te kunnen bieden: tv-series van de publieke omroep – waar kijkers een week moeten wachten op een aflevering – steken daar plots slecht bij af. Het dreef concurrenten NPO, RTL en SBS in elkaars armen met terugkijkdienst NLziet.