Vastgoedfraude: hogere straffen voor meeste hoofdverdachten

Het gerechtshof in Amsterdam heeft vandaag in het hoger beroep in de Klimop-vastgoedfraudezaak de meeste verdachten een hogere straf opgelegd dan in eerste aanleg. Hoofdverdachte Jan van V. kreeg 7 jaar cel, terwijl hij in eerste aanleg vier jaar cel had gekregen.

Aan de Zuidas in Amsterdam staat het prestigieuze gebouwencomplex Eurocenter De gebouwen worden genoemd in een omvangrijke vastgoedfraudezaak Klimop. Foto ANP / Koen Suyk

Het gerechtshof in Amsterdam heeft vandaag in het hoger beroep in de Klimop-vastgoedfraudezaak de meeste van de 12 verdachten een hogere straf opgelegd dan in eerste aanleg.  Hoofdverdachte Jan van V. kreeg 7 jaar cel, terwijl hij in eerste aanleg vier jaar cel had gekregen.

Olivier L., die volgens het hof samen met Van V. en zijn inmiddels overleden ‘oom’ en adviseur Nico Vijsma het ‘driemanschap’ vormde dat leiding gaf aan de vastgoedfraude, krijgt van het hof 5 jaar cel opgelegd. Dat is twee jaar meer dan in eerste aanleg aan hem wordt opgelegd door de rechtbank in Haarlem.

Oplichting werkgever

Het hof acht Van V. en L. schuldig aan witwassen, verduistering, valsheid in geschrifte, omkoping en deelname aan een criminele organisatie. Het wordt hen ‘bijzonder aangerekend’ dat ze hun werkgever, het Bouwfonds, hebben opgelicht met valse facturen en het creëren van potjes om zo hun contacten te kunnen uitbetalen.

Bij het vonnis van L., die controller was bij bouwfonds, zei het hof:

“Een werkgever moet erop kunnen vertrouwen dat zijn werknemer, in het bijzonder bij een controller, papieren controleert op echtheid. En niet een papieren werkelijkheid creëert. De verdachte heeft dat vertrouwen ernstig geschaad.”

Dat de vele media-aandacht - er verschenen twee boeken, een toneelstuk en een televisieserie - een zware wissel heeft getrokken op de twee mannen wordt erkend door het hof, maar niet meegewogen in het vonnis. “Dat is inherent bij een dergelijke zaak met zo’n impact”, aldus het hof.

Andere opvallende uitspraken

Cees H., die als topman van Bouwfonds Jan van V. in 1995 binnenhaalde, kreeg niet meer straf opgelegd. Het hof vindt dat opnieuw niet bewezen is dat H. lid was van de twee criminele organisaties waar Jan van V. het hoofd was. Hij kreeg in eerste aanleg 240 uur werkstraf voor het medeplegen van witwassen en valsheid in geschrifte. Die straf was al onherroepelijk geworden. Het OM had 3 jaar cel geëist.

Notaris Jan Karel K., die al eerder vanwege zijn rol in de fraude uit zijn ambt is gezet, heeft van het hof een celstraf gekregen van 4 jaar. Dat is hoger dan eerder door de rechtbank was opgelegd (5 maanden) én hoger dan door het OM was geëist (1 jaar en 9 maanden).

K. is veroordeeld voor witwassen, omkoping, valsheid in geschrifte en deelname aan een criminele organisatie. Het hof acht bewezen dat hij zich met zijn derdengeldrekening heeft gedragen als ‘bankier’ van Jan van V. door allerlei dubieuze transacties toe te staan en zo geld wit te wassen. Hiervoor kreeg hij een miljoen euro vergoeding via valse facturen. Het hof rekent zijn misbruik als notaris hoog aan.

“Betrouwbaarheid moet hoog in het vaandel staan bij een notaris.”

Voormalig directeur vastgoed bij Philips Pensioenfonds Will F. krijgt 5 jaar cel, terwijl eerder 4 jaar cel was opgelegd door de rechtbank in Haarlem. Hij is schuldig aan witwassen, oplichting en omkoping, aldus het hof. Het hof rekent hem aan dat hij niet inziet ‘dat wat hij deed niet mocht’. Net als bij Van V. en en L. wordt hem bovendien aangerekend dat hij het vertrouwen van zijn werkgever heeft beschaamd. F’s opvolger bij het pensioenfonds, Rob L., krijgt ook een hogere straf: 2 jaar in plaats van 1 jaar cel.

Jack del C., de ‘loopjongen’ van Jan van V., krijgt van het hof 2 jaar (net als in eerste aanleg). Hij had volgens het hof een centrale, faciliterende rol in de fraude. Hij wordt onder meer schuldig bevonden aan deelname aan een criminele organisatie in het project Eurocenter aan de Amsterdamse Zuidas, witwassen, valsheid in geschrifte en omkoping. Del C. had vanwege zijn gezondheid gevraagd om een werkstraf, maar dat was volgens het hof een slecht maatschappelijk teken geweest gezien de ernst van de zaken.

Overzicht

Het gerechtshof begon om 09.00 uur met het uitspreken van de vonnissen en was om 14.15 uur klaar. De verdachten en het OM kunnen nog in cassatie bij de Hoge Raad.

Een overzicht van de straffen in eerste en tweede aanleg, en de eis van het OM:

Naam: Straf rechtbank: Strafeis OM: Straf hof:
Jan van V. 4 jaar 7 jaar en directe arrestatie  7 jaar, geen directe arrestatie ↑
Olivier L. 3 jaar 5 jaar  5 jaar ↑
Cees H. 240 uur werkstraf 3 jaar  240 uur werkstraf -
Diederik S. 2 jaar 2,5 jaar  1,5 jaar ↓
Dennis L. 3 jaar 4 jaar  3 jaar -
Jan Karel K. 5 maanden 1 jaar en 9 maanden  4 jaar ↑
Will F. 4 jaar 5 jaar en directe arrestatie  5 jaar, geen directe arrestatie ↑
Rob L. 1 jaar 3 jaar  2 jaar ↑
Jack del C. 2 jaar 1 jaar en 8 maanden  2 jaar -
Hans van T. 2,5 jaar 3 jaar  3 jaar cel ↑
Jimmy K. 200 uur werkstraf 240 uur werkstraf  1 jaar en 4 maanden ↑
Eric F. 2,5 jaar 4 jaar  1,5 jaar ↓

Klimop

De omvangrijke fraudezaak die van justitie de codenaam ‘Klimop’ kreeg draait om grootschalige fraude met vastgoedbeleggingen van Bouwfonds (nu Rabo Vastgoed) en het Philips Pensioenfonds tussen 1995 en 2006. Via een groot netwerk van vastgoedprojectontwikkelaars en vastgoedhandelaren, accountants, notarissen en makelaars wisten de fraudeurs miljoenen weg te sluizen. De schade voor het pensioenfonds en het vastgoedfonds zou tussen de 200 en 250 miljoen euro hebben bedragen. Daarvan is 141 miljoen euro teruggehaald.

Lees bij NRC Q: De Klimopzaak in drie cijfers, drie letters en één gebouw.