Maar ja, nu levert de SP zelf de wethouder

De Bijstandsbond komt met een rapport vol misstanden. De SP zou er vroeger wel raad mee geweten hebben. Maar ja.

Telkens als ik de SP-posters voor de Statenverkiezingen zie – Reken af! – denk ik aan de oudere sympathisant die een maand of wat geleden folders voor de partij rondbracht in mijn straat. „We hebben het moeilijk in Amsterdam”, verzuchtte ze. En toen zat boegbeeld Maureen van der Pligt nog gewoon in de fractie.

De strijdbare landelijke leus op de poster contrasteert ongemakkelijk met de positie van de socialisten in de hoofdstad. In het najaar moest wethouder Ivens (wonen) bakzeil halen nadat hij iets te enthousiast had gezegd de inkomensgrens voor sociale huur te willen verhogen. Dat bleek hij vooral als SP-politicus te vinden, maar als lid van een college met D66 en VVD niet te kunnen waarmaken. Begin deze maand stapte raadslid Maureen van der Pligt op omdat ze het sociale gehalte van de werkgelegenheidsplannen van partijgenoot Arjan Vliegenthart (wethouder werk en inkomen) niet vertrouwt.

Arme SP. Zijn ze eindelijk waar ze wilden wezen, op de collegezetels, wordt er met hen afgerekend. Van buitenaf en van binnenuit – en tel daarbij de natuurlijke bondgenoten van de partij op.

De Bijstandsbond is zo’n bondgenoot. Die zit bijvoorbeeld samen met FNV Bondgenoten, AbvaKabo en de SP in het Actiecomité Dwangarbeid Nee.

De bond resideert in de oude lettergieterij Tetterode. Deze week schoof ik even aan tijdens het spreekuur voor uitkeringsgerechtigden. Er was een oudere vrouw die opsprong toen advocaat Marc van Hoof suggereerde een klacht in te dienen tegen een besluit van de dienst werk en inkomen (DWI). „Ik ben bang voor de Sociale Dienst”, riep ze. Er was een jonge moeder die van de dienst te horen had gekregen dat ze haar kind naar de kinderopvang moest brengen zodat zij kon werken. Elf weken is dat kind. „Bij de dienst hebben ze zeker nooit van zwangerschapsverlof gehoord”, zegt Van Hoof.

De Bijstandsbond heeft net een hard rapport gepubliceerd, Valse start voor Vliegenthart. Het is een staalkaart van misstanden bij de loketten van DWI en de werkervaringsplaats aan de Laarderhoogtweg. Misstanden waar de SP vroeger graag een zwartboek over had samengesteld. Maar ja, nu levert de partij zelf de verantwoordelijk wethouder. En, zo staat in het rapport, „met de nieuwe SP-wethouder is er niets veranderd en sommige dingen functioneren zelfs slechter”.

„Wij zijn bijzonder teleurgesteld in de SP”, zegt veteraan Piet van der Lende, een paar stoelen verderop aan dezelfde tafel van het spreekuur. Hier vallen woorden als ‘dwangarbeid’ en ‘uitbuitingscentrum’ met een vanzelfsprekendheid die routine verraadt. Misschien wel de ellendigste constatering in het rapport is dat de dienst van Vliegenthart voor uitkeringsgerechtigden negatieve beslissingen neemt die evident in tegenspraak zijn met wetgeving en die, als Van Hoof of andere advocaten protesteren, onmiddellijk worden teruggedraaid. „Wie niet aan de bel trekt heeft pech gehad, ook al had hij wel rechten, en wie aan de bel trekt krijgt gelijk”, zo vat Van der Lende het samen. De mensen van de bond hebben een gesprek hierover gevoerd met Vliegenthart, waar Van Hoof „woest” vandaan kwam. „Dat politieke gedoe”, zegt hij.

Namens het Actiecomité Dwangarbeid Nee had Van der Lende laatst gefolderd bij de Laarderhoogtweg. Een man gaf hem het foldertje terug, wijzend op het logo van de SP. „Dat jullie daar nog mee samenwerken”, had hij gezegd.

We moeten het in Amsterdam beter doen dan elders, zei Vliegenthart in augustus in een interview met Vrij Nederland. „Maar het zal moeilijk worden.”