Een ideeënbus van drie miljoen

De gemeente Rotterdam lanceert regelmatig nieuwe plannen. Tégen armoede, vóór veiligheid, of in de publieke ruimte. NRC toetst wekelijks een opmerkelijk plan. Vandaag: CityLab010, waarmee bewonersinitiatief moet worden gestumuleerd.

1 Wat houdt het plan in?

Het college roept de inwoners van Rotterdam op om met ideeën en initiatieven te komen die ‘innovatief’ en ‘maatschappelijk relevant’ zijn en geen winstoogmerk hebben. Voor de beste ideeën, die tot het eind van het jaar kunnen worden ingediend, is een (start)subsidie beschikbaar. De plannen mogen raken aan alle beleidsterreinen, van veiligheid tot buitenruimte, van duurzaamheid tot werkgelegenheid. Het college hoopt met CityLab010 de ‘denk- en doekracht’ van Rotterdammers beter te benutten. De associatie met het Stadsinitiatief, dat zaken als de Luchtbrug en Rif010 opleverde maar afgelopen jaar ophield te bestaan, is snel gelegd. CityLab010 moet echter kans geven aan meerdere initiatieven in plaats van jaarlijks één. En ook mag de Rotterdamse bevolking nu niet zelf kiezen. Elke wethouder beslist twee keer per jaar met behulp van adviseurs welke plannen op zijn beleidsterrein de kans krijgen. Concrete voorbeelden geven vindt de woordvoerder van verantwoordelijk wethouder Pex Langenberg (innovatie, D66) lastig. „We hopen juist op plannen waarvan we kunnen zeggen: daar hadden we nog helemaal niet aan gedacht.”

2 Wat zijn de meningen over het plan?

De oppositie is kritisch. PvdA-fractievoorzitter Leo Bruijn vindt het goed dat geld voor initiatieven om de stad te verbeteren niet meer bij één plan komt (zoals bij het Stadsinitiatief), maar snapt niet dat dit college intussen bezuinigt op kleinschalige bewonersinitiatieven die binnen de gebiedscommissies kunnen worden genomen. „Ik vind CityLab010 een doekje voor het bloeden.” SP-fractievoorzitter Leo de Kleijn is bang dat initiatieven geld krijgen die het ook zonder subsidie hadden gered. „Stel prioriteiten: ik zou die 3,4 miljoen euro eerder aan armoedebestrijding uitgeven.” VVD-fractievoorzitter Jeanette Baljeu vindt dat de Rotterdammer nu bij te veel loketten terechtkan met ideeën. Verder vindt ook zij dat de miljoenen beter besteed kunnen worden, bijvoorbeeld aan de buitenruimte. „De basis moet op orde in plaats van dat er geld uitgedeeld wordt voor leuke dingetjes.” Maarten van Ham, hoogleraar stadsvernieuwing aan de TU Delft, vindt het te vroeg om te oordelen, maar noemt dit soort burgerinitiatieven in het algemeen ‘waardevol’ omdat ze de burger bij het bestuur kunnen betrekken. Hij ziet wel gevaren. „Uit onderzoek is bekend dat mensen die het hardste schreeuwen, over het beste netwerk beschikken of de meeste ervaring hebben vaak winnen. Minder mondige of welgestelde burgers bereik je niet met deze initiatieven.” De gemeente zegt zich te zullen inzetten CityLab010 bij alle bevolkingsgroepen onder de aandacht te brengen. Van Ham zegt ook dat van dit soort plannen vaak maar een klein deel slaagt. „Dat is het risico, daar moet je transparant over zijn.”

3 Wat kost het plan?

Binnen de begroting 2015 wordt voor CityLab010 3,35 miljoen euro vrijgemaakt om over de verschillende initiatieven te verdelen. Per beleidsterrein is een vast budget beschikbaar: zo heeft wethouder Eerdmans (buitenruimte, Leefbaar Rotterdam) 600.000 euro te verdelen en is er voor wethouder De Jonge (onderwijs, CDA) een half miljoen. Het maximaal toe te kennen budget voor een initiatief is het beschikbare budget voor dat beleidsveld. Wethouder Langenberg verwacht dat per beleidsterrein jaarlijks zo’n twintig initiatieven financieel kunnen worden beloond. De subsidies zijn bedoeld als startbedrag. Het college hoopt dat geslaagde initiatieven uiteindelijk op eigen benen kunnen staan.

4 Wat moet het opleveren?

Er zijn geen harde (kwantitatieve) doelstellingen aan CityLab010 verbonden. Het college hoopt dat er veel goede ideeën zullen worden ingediend en dat veel initiatieven zullen slagen, maar wil bewust geen targets stellen. In een brief aan de raad schrijven B en W te zoeken naar een balans tussen ruimte bieden aan ideeën uit de stad en zelf prioriteiten leggen. „Bij het zoeken naar de juiste balans hoort experimenteren en fouten maken.” De resultaten van CityLab010 worden eind dit jaar geëvalueerd.