Deze populaire bordspellen komen allemaal uit Almere

Heb je vakantie? Kinderen thuis? Grote kans dat je een bordspel pakt. Wie heeft immers niet Monopoly, Stratego of Risk liggen, al dan niet onder een laagje stof? Onderzoeksbureau Multiscope berekende in 2013 dat 63 procent van de Nederlanders regelmatig een gezelschapsspel speelt. Mits er een “goede dosis regen” valt, dan.

Welke spellen zijn populair? En hoe gaat het met de branche?

Klassieke spellen minder populair

Database en ratingsite BoardGameGeek heeft het antwoord op de eerste vraag. De site - vergelijkbaar met IMDB maar dan voor bordspellen - bevat zo’n 74.000 spellen.

Op de site Github is de complete database van BoardGameGeek openbaar gemaakt. NRC Q analyseerde alle spellen met meer dan vijftig beoordelingen, een kleine 7.500 spellen in totaal. Wat vinden de beoordelaars van de bekende titels die iedereen in de kast heeft staan? Een beetje ‘mwah’, vooral. De populairste spellen zijn die voor die hards: BattleCON (8,95), La Bataille de la Moscow (8,88) en Guerra De Mitos (8,78).

rating-jaar-vector2-bol2

Spelregels? Die leest niemand

Een interessant resultaat uit de analyse: spellen die in Nederland door uitgever 999 Games uit Almere worden uitgegeven - dus niet bedacht - scoren opvallend hoog. De Kolonisten van Catan bijvoorbeeld, maar ook Carcassonne en Agricola, zie de blauwe bollen in de eerste grafiek. Hoe komt dat?

Maurice Strubel, voorzitter van de Nederlandse spellenvereniging Ducosim:

“Spellen als Catan en Carcassonne hebben relatief weinig spelregels, dus je hebt ze snel door. Daar komt bij dat, in tegenstelling tot bijvoorbeeld Ganzenbord, het spelverloop iedere keer anders is. Dat maakt het leuk om een spel vaker te doen. Uitgevers spelen daar slim op in met allerlei uitbreidingen.”

Ook de speelduur en het aantal spelers doen ertoe. Marianne Riem van 999 Games:

“De perfecte lengte bestaat niet. Dat hangt af van het type spel en de doelgroep, regelmatige ‘expertspelers’ of de mensen die af en toe spelen. Voor die laatste groep mikken we meestal op een tot anderhalf uur. Voor regelmatige spelers kan dat fors langer zijn.”

rating-speelduur-vector2pub

Dat geldt ook voor het aantal spelers:

Riem zoekt naar twee belangrijke kenmerken in een spel:

“Alle spelers moeten continu bij het spel betrokken zijn en in principe moet iedereen tot het einde toe mee kunnen spelen.”

Hoe groot is de markt?

999 Games behaalde vorig jaar naar eigen zeggen een omzet van 10 miljoen euro. Het Duitse Ravensburger, een grote uitgever van puzzels en spellen zoals Memory en Koehandel, boekte in 2013 een omzet van 358 miljoen. Harde verkoopcijfers voor de branche als geheel ontbreken. Het is lastig bijhouden doordat bordspellen en soortgelijke games op uiteenlopende plekken verkocht worden: door grote (online) winkelketens, boekhandels en speciaalzaken. Geen van allen biedt inzicht in de cijfers. Riem wil wel kwijt dat een toegankelijk bordspel succesvol te noemen is als er in Nederland tussen de 50.000 en 100.000 exemplaren van worden verkocht.

Het Amerikaanse marktonderzoeksbureau ICv2 berekende vorig jaar dat er in Noord-Amerika in de sector voor hobbygames ongeveer 700 miljoen dollar (616 miljoen euro) omgaat. Bordspellen waren goed voor 75 miljoen. Alleen de Amerikaanse videogame-industrie was in 2013 al goed voor ruim 35 miljard dollar.

Om toch een idee te geven van de populariteit van enkele spellen kijken we naar de ranglijst op BoardGameGeek. Let wel: veel mensen die maar af en toe een gezelschapsspel spelen, zijn niet actief op de site. De cijfers zijn dus een (flinke) onderschatting.