Bezetting

Afgelopen dinsdag is het Bungehuis van de faculteit geesteswetenschappen van de UvA hardhandig ontruimd. Studenten hadden het uit protest tegen het onderwijsbeleid bezet. Vorige week bezocht ik ze. Via een trap aan de achterkant gleed ik een raam van het gebarricadeerde gebouw binnen.

De sfeer was optimistisch, collegiaal en strijdbaar. Ik werd er warm van. Maar ik merkte ook dat ik ouder ben geworden. Want leuzen als ‘global revolution’ gaven mij een gevoel van ‘leg niet zo te zwammen man’. In de gang stond een solidaire docent een interview te geven. Daar hing ook een spandoek waar ik wél wat mee kan: ‘Graaf ons geen geesteswetensgraf.’ Meteen dacht ik aan de Erasmus Universiteit Rotterdam (EUR). Waarom is daar geen bezetting? Waarom zijn de studenten daar zo lamlendig?

Als er een universiteit is waar de problemen die door de Bungehuis-bezetters worden aangekaart van toepassing zijn, is het wel onze kendoe-universiteit. De EUR is bezig met een miljoenen kostende verbouwing. Marketingbudgetten schieten omhoog. Tegelijkertijd is er een enorme bezuiniging op wetenschappelijk personeel en ondersteunende staf.

Studeren wordt steeds meer fastfood. Je dient zo snel mogelijk door de studie geloodst te worden. Dat verhoogt de ‘rendementen’ – ja, zo worden studenten echt genoemd in beleidsstukken.

Faculteiten die zich niet aan deze door Den Haag opgelegde visie conformeren worden gekort. Want hoe meer rendementen, hoe meer geld. Dus inmiddels kun je als student compenseren aan de EUR. Heb je een onvoldoende? Geen enkel probleem, een 7 of meer van een ander vak compenseert dat. Gecombineerd met de afschaffing van de basisbeurs en de almaar stijgende collegegelden ontstaat zo straks de ideale ‘flexibele’ burger: vol met schulden, zonder kritisch denkvermogen en te bang om te protesteren.

De huidige reflex tegen de Bungehuis-bezetters is tekenend. Zelfs mensen die het op zich eens zijn met de UvA-studenten vinden een bezetting ‘te ver’ gaan. Vooral in Rotterdam observeer ik een dergelijk suffe mentaliteit. Niet de ontmanteling van het hoger onderwijs of de poging van het UvA-bestuur om een dwangsom van 100.000 euro per dag op te leggen zien we als ‘radicaal’, maar studenten die hun nek uitsteken om het hoger onderwijs te redden zijn de boeman. Waar is ons historisch besef gebleven? Zonder Dolle Mina’s hadden we minder vrouwenrechten. Zonder stakingen hadden we geen pensioen of vakantiedagen. Dat zouden we juist in arbeidersstad Rotterdam moeten weten. In Amsterdam hebben de studenten inmiddels het Maagdenhuis bezet. Geen woorden maar daden.