Beul Jihadi John is IT’er uit Londen

Mohammed Emwazi groeide op in Londen en komt uit een gegoede familie. Hij blijkt IS-beul Jihadi John uit de video’s .

De wereld kent hem als ‘Jihadi John’: de man met het Brits accent en de zwarte bivakmuts die figureerde als beul in de onthoofdingsvideo’s van de terreurgroep Islamitische Staat (IS). Sinds de eerste video vorig jaar augustus opdook, zijn media en westerse inlichtingendienstennaarstig op zoek naar zijn ware identiteit. Die werd gisteren onthuld door The Washington Post. Jihadi John heet in werkelijkheid Mohammed Emwazi, een Brit uit een welgestelde familie die is geboren in Koeweit en opgroeide in West-Londen.

De Amerikaanse krant baseert zich op vrienden en andere mensen die hem kenden. Zij omschrijven hem als een beleefde, gelovige jongen met een voorliefde voor modieuze kleding. Zijn vrienden zeggen dat hij een baard droeg en erop lette dat hij geen oogcontact maakte met vrouwen.

Bronnen rond jihadistische kringen in West-Londen zeiden tegen The Guardian dat Emwazi zes jaar geleden werd opgemerkt. Hij maakte deel uit van een hechte groep vrienden, die samen naar de moskee gingen en voetbal speelden. Twee van hen kwamen in 2012 om bij een aanval met een Amerikaanse drone in Somalië.

Amerikaanse en Britse inlichtingendiensten willen de identiteit van Jihadi John niet bevestigen – een woordvoerder van de Britse premier David Cameron verwees naar lopend onderzoek. Maar het is aannemelijk dat ze al langer wisten wie hij was. De directeur van de FBI zei in september vorig jaar dat zijn dienst de identiteit van Jihadi John had achterhaald, onder meer met behulp van stemanalyse en interviews met voormalige gijzelaars.

Emwazi werd bovendien al jaren nauwlettend in de gaten gehouden door de Britse inlichtingendienst MI5, die hem meerdere malen oppakte en ondervroeg vanwege zijn vermeende radicaal-islamitische sympathieën. Toch slaagde hij erin naar Syrië af te reizen om zich aan te sluiten bij IS. Hoe is onduidelijk. Volgens vrienden zocht hij al jaren wanhopig naar manieren om het land te verlaten.

Ze stonden bekend als The Beatles

Een voormalige gijzelaar van IS die is ondervraagd door Amerikaanse functionarissen zei dat Emwazi deel uitmaakte van een team dat tot taak had westerse gijzelaars te bewaken in Syrië. Omdat de bewakers allemaal een Brits accent hadden, stonden ze bekend als The Beatles.

Door zijn rol als beul in de onthoofdingsvideo’s groeide Emwazi uit tot symbool van de gruweldaden van IS. Hij was voor het eerst te zien in de video die de moord toont op de Amerikaanse journalist James Foley in augustus 2014. Later volgden soortgelijke video’s van Steven Sotloff, David Haines en Alan Henning. Maar omdat de onthoofding zelf niet wordt vertoond – het beeld gaat op zwart als het mes op hun keel wordt gezet – is onduidelijk of Emwazi de moordenaar is, of iemand buiten beeld.

Volgens ex-gijzelaars heeft Emwazi deelgenomen aan waterboarden (verdrinking simuleren) van vier westerse gijzelaars, een marteltechniek die IS overnam van de Amerikaanse terreurgevangenis in Guantánamo Bay.

Vrienden zeggen tegen The Washington Post dat Emwazi radicaliseerde na een vakantie in Tanzania in 2009. Hij was afgestudeerd in informatica aan de Universiteit van Westminster en besloot met twee vrienden, onder wie een bekeerde Duitser, op reis te gaan. Maar toen ze landden in Dar es Salaam werden ze opgepakt door de politie en ondervraagd.

Na verhoor werden de drie vrienden op het vliegtuig naar Schiphol gezet, waar ze werden opgevangen door agenten van MI5. De dienst vermoedde dat ze wilden afreizen naar Somalië om zich aan te sluiten bij de terreurbeweging Al-Shabaab. Emwazi ontkende en verklaarde later dat de dienst hem wilde rekruteren als informant.

Na zijn terugkeer in Londen nam Emwazi contact op met CAGE, een omstreden organisatie die is opgericht door de voormalig Guantánamo-gevangene Moazzam Begg en die opkomt voor slachtoffers van de oorlog tegen terrorisme. Volgens CAGE was Emwazi woedend over de manier waarop MI5 hem had behandeld.

‘Ik voel me gevangene zonder kooi’

Emwazi besloot na zijn verhoor te verhuizen naar Koeweit, waar hij aan de slag ging bij een computerbedrijf. Toen hij in 2010 terugkeerde naar Londen om zaken te regelen voor zijn huwelijk met een vrouw in Koeweit, werd hij opnieuw opgepakt. Toen hij een dag later wilde terugvliegen, werd dat door de autoriteiten verhinderd.

„Ik had een baan en een huwelijk die op me wachtten”, mailde hij aan CAGE. „Ik voel me een gevangene in Londen, maar dan zonder kooi. Een persoon die is gevangen en wordt gecontroleerd door mannen van de veiligheidsdienst, die de weg versperren naar mijn nieuwe leven in mijn land en geboorteplaats Koeweit.”

Asim Qureshi, directeur van CAGE, meent dat de „intimidatie” door de MI5 heeft bijgedragen aan de radicalisering van Emwazi. Qureshi heeft tot 2013 contact met hem gehad, daarna heeft hij niets meer van hem vernomen „We hebben in dit land een situatie gecreëerd waarin de veiligheidsdienst straffeloos opereert en het leven van een jonge man kan vernietigen.”