‘Afrika heeft verreweg de meeste ongebruikte gasvoorraden’

Deze rubriek beoordeelt elke week een bewering op waarheidsgehalte. Dit keer een uitlating van de Afrikaanse VN-commissaris Carlos Lopes.

Foto Lucian Kim/Bloomberg

De aanleiding

Afrika heeft de toekomst, volgens Carlos Lopes, de secretaris-generaal van de Economische Commissie voor Afrika van de Verenigde Naties (Uneca). Hij stoelde dat vorige week dinsdag in de Volkskrant onder andere op de gasvoorraad van het continent: „Gas heeft de toekomst en verreweg de meeste ongebruikte voorraden liggen in Afrika. Van 32 landen is bekend dat er gas is, slechts in twaalf wordt het gewonnen.” Klopt dat?

Waar is het op gebaseerd?

Als je erover nadenkt, is de formulering wat dubbelzinnig. Want zijn voorraden niet altijd ‘ongebruikt’? Bovendien lijkt het door het woord ‘meeste’ niet om de totale grootte van de gasvoorraden te gaan, maar om het aantal voorraden, ongeacht hun grootte.

We vragen opheldering bij de auteur, Volkskrant-journalist Wim Bossema. Die vertelt dat het om een parafrase van Lopes’ woorden gaat, en die moeten we zo opvatten dat er onder het Afrikaanse oppervlak een nog-niet-aangeboorde hoeveelheid aardgas schuilgaat, die de voorraden van alle andere continenten overtreft. We vroegen Uneca om Lopes’ bronnen, maar op dat verzoek werd niet geantwoord.

En, klopt het?

Olie- en gasgigant BP bracht vorig jaar in kaart hoeveel ‘bewezen’ gasbellen er zijn. Daaruit blijkt dat Afrika inderdaad enorme gasvoorraden heeft. Om een idee te geven: het grootste Afrikaanse gasland, Nigeria, heeft gasbellen die samen zes keer zo omvangrijk zijn als die in Groningen. De totale bewezen gasvoorraad van Afrika (14.200 miljard kubieke meter) is bijna zestien keer zo groot als de Groningse voorraad (900 miljard).

Is het daarmee ook de grootste gasvoorraad van de wereld? Bij lange na niet. De bewezen Afrikaanse voorraad bedraagt nog geen 8 procent van de totale wereldhoeveelheid. De gasvoorraad van het Midden-Oosten is ruim vijf keer zo groot en die van Europa vier keer zo groot – vooral omdat Rusland wordt meegeteld. In de Russische bodem zit al twee keer zo veel gas als er onder heel Afrika ligt.

Maar: BP heeft het slechts over de gasvoorraden die al bewezen zijn of waaruit al gewonnen wordt. En in Afrika is nog een wereld te winnen, zo blijkt uit rapporten over ‘onontdekte’ gasvoorraden. De Wereldbank rapporteerde in juni dat Afrika ruim twee keer zo veel onaangeboord gas herbergt als de hoeveelheid die al aangeboord wordt.

De bron daarvoor is United States Geological Survey (USGS), dat al jaren geologisch onderzoek doet. USGS boort niet, maar analyseert gesteente op de aanwezigheid van gas en olie. Het zijn dus geen absolute cijfers, maar deze schattingen worden hoog gewaardeerd en vertrouwd – door de Wereldbank, het Internationaal Energieagentschap, de gasdelvers.

En? Volgens de USGS zit er nog zo’n 1.086.288 miljard kubieke meter onontdekt gas in de Afrikaanse bodem. Maar ook hierin overtreft Rusland Afrika: daar ligt volgens de USGS nog 1.385.046 kubieke meter onontdekt gas.

Conclusie

Afrika heeft grote gasvoorraden, heel grote, en lang niet alles wat in de bodem zit, is al aangeboord. Maar Rusland heeft meer; en dat geldt voor zowel de bewezen voorraden als de nog niet aangeboorde, geschatte voorraden. We beoordelen de bewering dat Afrika verreweg de grootste gasvoorraden heeft daarom als onwaar.