VS verwijten Netanyahu relatie kapot te maken

Volgende week komt premier Netanyahu van Israël naar Washington. Maar de ruzie met Obama escaleert verder.

Met ongebruikelijk harde woorden over en weer is de gespannen relatie tussen de Israëlische premier Netanyahu en het Witte Huis gisteren verder verslechterd. Directe aanleiding voor de ruzie is de toespraak die Netanyahu dinsdag op uitnodiging van de Republikeinen komt houden in het Amerikaanse Congres, zonder dat daarover is overlegd met het Witte Huis. Maar op de achtergrond speelt het felle verzet van Netanyahu tegen de pogingen van de Amerikaanse regering om een akkoord met Iran te sluiten over het nucleaire programma van dat land.

Hoe groot de irritatie in het Witte Huis is, bleek toen Nationale Veiligheidsadviseur Susan Rice dinsdag op tv zei dat de opstelling van Netanyahu „destructief” is voor de betrekkingen tussen Israël en Amerika.

In Israël zijn volgende maand verkiezingen, en in paginagrote advertenties zegt de Amerikaanse pro-Israël-groep J-Street, die het beleid van Obama steunt, vandaag: „Premier Netanyahu, het Congres is geen rekwisiet voor uw verkiezingscampagne.”

De kwestie heeft niet alleen gevolgen voor de Israëlische, maar ook voor de Amerikaanse binnenlandse politiek. Van oudsher bestaat er in het Congres brede overeenstemming tussen Republikeinen en Democraten over steun voor Israël. Maar Netanyahu dreigt nu steun van Democraten te verspelen. Een uitnodiging voor een ontmoeting met Democratische senatoren heeft hij afgeslagen. Een woordvoerder van het Witte Huis waarschuwde dat de relatie tussen Israël en de VS niet mag worden teruggebracht tot de relatie tussen de Republikeinen en Likud, de partij van Netanyahu.

Op een campagnebijeenkomst in Israël suggereerde Netanyahu gisteren dat Obama het land in de steek laat in de onderhandelingen met Iran. De grootmachten van de wereld zouden verhinderen dat Iran een kernbom krijgt, zei hij, maar „het lijkt erop dat ze dat hebben opgegeven”.