Niemand versperde Britse meisjes de weg naar Syrië

Britten zoeken wegen om te voorkomen dat jongeren zich door IS naar Syrië laten lokken.

De Britse tienermeisjes Kadiza Sultana, Amira Abase en Shamima Begum (van links naar rechts) vorige week dinsdag op vliegveld Gatwick, bij Londen. Foto AFP

De 15-jarige Amira Abase uit Londen zei tegen haar vader dat ze 17 februari naar een huwelijk ging. ’s Middags stuurt ze hem nog een sms’je: „Pap, de locatie is iets verder weg. Ik doe mijn middaggebed en daarna kom ik naar huis.”

Maar naar huis is ze nooit meer gekomen. Om twaalf uur ’s avonds geeft haar familie haar als vermist op bij de politie.

Amira Abase was niet naar een huwelijk. In het geheim sprak ze af met twee schoolvriendinnen, Shamima Begum (15) en Kadiza Sultana (16). Met z’n drietjes gingen ze naar Londen Gatwick en vlogen met Turkish Airlines naar Istanbul in Turkije, waarschijnlijk om van daaruit verder te reizen naar Syrië en zich aan te sluiten bij strijders van Islamitische Staat. De BBC liet dinsdag weten dat de politie aanwijzingen heeft dat het trio inmiddels bij het Turkse plaatsje Kilis de grens is overgestoken naar Syrië.

Het verhaal domineerde afgelopen week het nieuws in het Verenigd Koninkrijk. Vermoedelijk hadden de drie meisjes contact met een vriendin die in december 2014 afreisde naar Syrië. Dit meisje ging naar dezelfde school en zou haar vriendinnen hebben overgehaald ook naar Syrië te komen.

De Britse autoriteiten denken dat de drie tieners vooral zijn geradicaliseerd door online IS-propaganda, die erop uit is om jonge bruiden voor IS-strijders naar Syrië te lokken.

In het Verenigd Koninkrijk is een debat gaande hoe voorkomen had kunnen worden dat deze meisjes naar Syrië trokken.

Verschillende partijen krijgen de schuld:

De Britse veiligheidsdienst (MI5)

Toen hun vriendinnetje in december bleek te zijn vertrokken naar Syrië, zijn de drie op de school in Oost-Londen nog ondervraagd door politieagenten. Cameron Colquhoun, analist van sociale media, zei tegen de BBC dat de meisjes zichtbaar Twitteraccounts volgen van mensen van wie bekend is dat ze sympathiseren met IS en invloedrijk zijn in het Syrische conflict. Een van de drie zou op Twitter zelfs ruim 70 jihadi’s volgen. Maar MI5 zegt prioriteit te moeten geven aan zaken die in het belang van de nationale veiligheid zijn.

Turkish Airlines

Hoe kunnen drie minderjarige meisjes die niet onder begeleiding van een meerderjarige reisden, op een vlucht stappen van Londen naar Istanbul? Dat terwijl Turkije geldt als land van waaruit jihadi’s doorreizen naar Syrië. Premier Cameron heeft naar aanleiding van de zaak luchtvaartmaatschappijen opgeroepen maatregelen te nemen die voorkomen dat Britse geradicaliseerde jongeren naar het Midden-Oosten kunnen reizen. Turkish Airlines zegt zelf geen regels te hebben overtreden.

De Turkse overheid

Hoewel de Britse en de Turkse autoriteiten samenwerken om de meisjes te vinden, is er intussen een ware vete ontstaan tussen beiden. Londen zegt de ambassade in Istanbul één dag na de vlucht te hebben ingelicht over de meisjes. Turkije zegt dat het pas na drie dagen op de hoogte is gesteld door de inlichtingendiensten, waardoor kostbare zoektijd verloren ging.

De school van de meisjes

Mark Keary, het hoofd van de Bethnal Green Academy, zei tegen The Guardian dat er geen reden was om de meisjes te verdenken van dergelijke plannen. De politie heeft ze in december gesproken in verband met het andere gevluchte meisje en had toen geen verdere aanleiding om deze meisjes in de gaten te houden. Ook is toegang tot Twitter, Facebook en andere sociale media tijdens schooltijd verboden.

Twitter

Cameron heeft ook sociale mediabedrijven opgeroepen oplettender om te gaan met accounts van extremisten en deze te verwijderen. Twitter heeft gereageerd dat het onmogelijk alle accounts in de gaten kan houden.