Kritiek op UvA-leiding zwelt aan

Bezetting van UvA-hoofdkwartier Maagdenhuis zet bestuursvoorzitter Louise Gunning verder onder druk.

Foto Olivier Middendorp

„Ik begrijp jullie problemen.” Het is na middernacht als burgemeester Van der Laan honderden actievoerende studenten en een handvol docenten toespreekt in het bezette Maagdenhuis, hoofdkwartier van de Universiteit van Amsterdam. „Maar ik zeg niet dat ik het eens ben met jullie oplossingen.”

In de anderhalf uur dat hij praat – zonder das, met een gaasje op zijn oog na een kleine operatie – geeft Van der Laan een lesje crisismanagement aan de voorzitter van het college van bestuur, Louise Gunning, die half verscholen achter hem staat. In de afgelopen weken is de onvrede in haar academische gemeenschap aangezwollen van boosheid en zorgen over de plannen voor de faculteit Geesteswetenschappen naar een algeheel protest tegen de leiding van de universiteit. En het optreden van met name Gunning heeft de onvrede aangewakkerd.

Dat het college een dwangsom oplegde aan de studenten die twee weken geleden het Bungehuis bezetten, was „verkeerd”, zegt Van der Laan tegenover demonstranten en Gunning. „Dat creëerde wantrouwen.” Verder neemt hij Gunning en haar medebestuurders ostentatief in bescherming. „Geef hun een kans.”

Het verschil in optreden tussen burgemeester en bestuursvoorzitter was groot. Gunning kwam rond tien uur met twee andere leden van het college de hal in gelopen. In dichtgeritste regenjas, met twee tassen aan de schouders, en ook mentaal geharnast. „Dit is óns Maagdenhuis”, zei ze. „Jullie zijn hier vandaag niet uitgenodigd. Jullie hebben de deur opengebroken, de beveiligers met geweld opzij geduwd. Ik ben teleurgesteld.” Waarop de betogers terugkaatsten: „Wij hebben eerst het Bungehuis en nu weer het Maagdenhuis moeten bezetten voordat u met ons wilde komen praten.”

De demonstranten deden verschillende handreikingen. „U bent het op tal van punten met ons eens”, zeiden ze tegen Gunning. Waarom gaan we niet samen naar Den Haag?” Gunning heeft al gezegd dat ze het met de betogers eens is waar het de rijksbezuinigingen op het hoger onderwijs betreft. Voor haar is het lastig dat de scherpste eisen zich op haar persoonlijk richten; de demonstranten eisen het aftreden van haar college en meer inspraak in het bestuur van de universiteit.

De bezetting verliep gedisciplineerd ondanks de afwezigheid van duidelijke leiders van de demonstranten. Er werd uren vergaderd, inclusief de internationale gebarentaal van de Occupy-beweging. En in het holst van de nacht liepen studenten rond met plastic zakken om vuilnis op te halen.

Door de vermoeide demonstranten – sommigen hadden elf dagen in het Bungehuis gezeten en daarna een nacht in de politiecel – inhoudelijk gelijk te geven („ik ben het eens met de oorsprong van jullie ongehoorzaamheid”) en tegelijkertijd duidelijk te zijn over de grenzen van de tolerantie („ik ben hier om de wet uit te voeren; dit is lokaalvredebreuk”), schiep Van der Laan een rust waarin de verschillende besprekingen van vandaag met meer kans van slagen kunnen voortgaan.

Minister Jet Bussemaker (Onderwijs, PvdA) heeft de demonstranten uitgenodigd voor een gesprek. Het college van bestuur zou vanmiddag om vijf uur met de bezetters van het Maagdenhuis willen overleggen. En om drie uur vergadert de bedrijfsledengroep van de UvA, de Vrije Universiteit en het Amsterdam University College over de situatie. Het protest is zich aan het vertakken en lijkt dieper in de academische gemeenschap verankerd te zijn dan het college van bestuur van de UvA onderkent.